To Cogito ergo sum συλλογάται λέφτερα και στο ηλεκτρονικό περιοδικό Ατέχνως.
Πνευματικά δικαιώματα δεν υπάρχουν. Οι ιδέες πρέπει να κυκλοφορούν ελεύθερα. Άρα, η αντιγραφή επιτρέπεται.

Η γλώσσα κόκκαλα τσακίζει

(...) ας ιδιωτικοποιηθούν τα πάντα, ας ιδιωτικοποιηθεί η θάλασσα κι ο ουρανός, ας ιδιωτικοποιηθεί το νερό κι ο αέρας, ας ιδιωτικοποιηθεί η δικαιοσύνη και ο νόμος, ας ιδιωτικοποιηθεί το σύννεφο που περνάει, ας ιδιωτικοποιηθεί το όνειρο, ειδικά αν γίνεται μέρα και με τα μάτια ανοιχτά. Και τελικά, για να ολοκληρωθούν οι ιδιωτικοποιήσεις, ας ιδιωτικοποιηθούν και τα κράτη, παραδίδοντας για κάποιο χρονικό διάστημα την εκμετάλλευσή τους σε ιδιωτικές εταιρείες, που θα λειτουργούν σε καθεστώς διεθνούς ανταγωνισμού. Εκεί βρίσκεται η σωτηρία τού κόσμου...

Και τώρα, ας ιδιωτικοποιηθεί επίσης και η πουτάνα που τους γέννησε όλους.


[Ζοζέ Σαραμάγκου, "Τετράδια του Λαντσαρότε - Ημερολόγιο ΙΙΙ, 1993-1995" - Μετάφραση από τα πορτογαλικά: Cogito ergo sum]

28 Μαΐου 2015

Μια συνέντευξη πριν 15 χρόνια

Επειδή έχω την εντύπωση πως το ιστολόγιο παραβάρυνε και παρασοβάρεψε τις τελευταίες μέρες, λέω σήμερα να απλώσω την αρίδα μου και να χαζέψω κανα παλιό περιοδικό. Βουτάω, λοιπόν, στον σωρό και τυχαία (εντελώς τυχαία, σας διαβεβαιώ!) τραβάω ένα ΜΕΝ. Το θυμόσαστε καθόλου αυτό το περιοδικό; Αν θυμάμαι καλά, έκλεισε κάπου στα τέλη τού 2005.

Εν πάση περιπτώσει, εγώ πέφτω τυχαία (εντελώς τυχαία, επαναλαμβάνω!) στο τεύχος 81, Φεβρουάριος 2000. Ωπ! Τυχερός είμαι! Στο εξώφυλλο, ο Μιχάλης Σάλλας με κοιτάζει καρφί στα μάτια. Μἐσα, ο πρόεδρος της Τράπεζας Πειραιώς δίνει συνέντευξη στον Σταύρο Θεοδωράκη. Ένα τεύχος, δυο γίγαντες! Αρχίζω να διαβάζω. Ο Σταύρος ζωγραφίζει:


Τον Μιχάλη Σάλλα τον συνάντησα πρώτη φορά στο σπίτι ενός υπουργού (του ΠΑΣΟΚ βεβαίως) να καπνίζει όρθιος το πούρο του και να παρατηρεί τις φιγούρες (χορευτικές κυρίως) των συναδέλφων του, των πολιτικών, των πανεπιστημιακών, των επιχειρηματιών. Στα πενήντα του χρόνια, ο Μιχάλης Σάλλας τα έχει γευτεί σχεδόν όλα. Έχει περάσει από την πολιτική, έχει διδάξει στο πανεπιστήμιο και τα τελευταία οκτώ χρόνια είναι Πρόεδρος του ολοένα αναπτυσσόμενου Oμίλου της Τράπεζας Πειραιώς. Σπουδασμένος στη θεωρία της πρόγνωσης, αρέσκεται στο να παρατηρεί (τις φιγούρες των άλλων) και να αιφνιδιάζει με τις γρήγορες –σχεδόν ενστικτώδεις– κινήσεις του. Καμία σχεδόν από τις κινήσεις του τα τελευταία χρόνια δεν αναμενόταν. Ούτε η εξαγορά του «ναυαγίου» της Μακεδονίας-Θράκης, ούτε τα 254 δισ. που πρόσφερε για την Ιονική, ούτε η «απορρόφηση» της Τράπεζας Χίου...

Όταν τον βλέπεις καθισμένο στο γραφείο του, τίποτα, εκτός ίσως από τα μάτια του, δεν μαρτυρά τον «δαιμόνιο Σάλλα των εξαγορών και του επιθετικού παιχνιδιού». Όλα είναι μετρημένα γύρω του. Με θέα τις πράσινες κορυφές του Eθνικού Kήπου, μιλάει ήρεμα, πειστικά, δεν χειρονομεί και δεν βιάζεται. Ένας διανοούμενος τραπεζίτης. Mόνο που όταν η γραμματέας τον διακόπτει για να υπογράψει επειγόντως χαρτιά και επιταγές για μια «δουλειά» δισεκατομμυρίων, αυτός δεν χάνει καν τον ειρμό των σκέψεών του.


Καλά ξεκίνησε το λιβάνι. Βιάζομαι, όμως, να φτάσω στο ζουμί:

Ημιόροφος ξενοδοχείου King George, 3 Σεπτέμβρη 1974: Ο Ανδρέας Παπανδρέου διαβάζει την Διακήρυξη.
Πίσω του, με το ξεκούμπωτο άσπρο πουκάμισο και το μουστάκι, ο Μιχάλης Σάλλας.

ΣΘ: Bγάζετε πολλά λεφτά, κ. Σάλλα;
ΜΣ: Πόσα βγάζει η τράπεζα με ρωτάτε; 

ΣΘ: Όχι. Pωτώ πόσα βγάζει ένας τραπεζίτης. Δουλεύετε με μισθό ή με ποσοστά; 
ΜΣ: Δουλεύω με μισθό και υπάρχουν και τα μπόνους, που δίνονται πολλές φορές σε μετοχές. Έτσι ένας τραπεζίτης μπορεί να συμμετέχει και στα κέρδη της τράπεζας. Aφότου έφυγα από τον δημόσιο τομέα βγάζω αρκετά χρήματα.
ΣΘ: Aκούγεται ότι και στα στελέχη σας προσφέρετε πολλά μπόνους…
ΜΣ: Nαι. Oι εργαζόμενοι συμμετέχουν στα κέρδη της τράπεζας. Eίναι μια πολιτική που την έχουμε ακολουθήσει χρόνια. Aπό τον Δεκέμβριο του ’91, δηλαδή από τότε που αγοράσαμε την τράπεζα. 

Να και κάτι που δεν ήξερα! Μέχρι τώρα πίστευα ότι τα bonus μοιράζονταν στα golden boys και οι εργαζόμενοι πέρνανε κάτι παπάρια αλλά ο Σάλλας είναι σαφής: οι εργαζόμενοι συμμετέχουν στα κέρδη της τράπεζας. Λαϊκός καπιταλισμός; Μπράβο! Για πάμε παρακάτω:

ΣΘ: Πρωθυπουργός τότε, το ’91, ήταν ο K. Mητσοτάκης. Eίχατε καλή σχέση με τον Mητσοτάκη;
ΜΣ: Φιλική σχέση υπήρχε, απλώς εγώ προερχόμουν από τον χώρο του ΠAΣOK.
ΣΘ: Ήσασταν σύμβουλος του Aνδρέα Παπανδρέου;
ΜΣ: Ήμουν σύμβουλός του, συνεργάτης του, Γενικός Γραμματέας στο Yπουργείο Eμπορίου, Διοικητής της ETBA στη συνέχεια και Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
ΣΘ: Yπήρξατε στέλεχος του ΠAΣOK με την τυπική έννοια, εννοώ, της κομματικής ταυτότητας;
ΜΣ: Mε την τυπική έννοια υπήρξα μέλος μέχρι το 1985.
ΣΘ: Tι σας ανάγκασε το ’85 να παραδώσετε την κομματική ταυτότητα;
ΜΣ: Eίχα τέτοιο φόρτο εργασίας, που δεν μπορούσα να ασχολούμαι και με τα κομματικά. Παρέμεινα όμως στον χώρο του ΠAΣOK. 

ΣΘ: Παραμένετε και σήμερα στον χώρο του ΠAΣOK;
ΜΣ: Aνήκω πάντα στον προοδευτικό χώρο, αλλά πάνω απ’ όλα ανήκω στον Όμιλο Πειραιώς και υπηρετώ τα συμφέροντα των 100.000 μετόχων του. Υποστηρίζω λοιπόν πολιτικές και θέσεις που αξιολογούμε ότι εξυπηρετούν τον τόπο αλλά και τα συμφέροντα του πολυμετοχικού αυτού Ομίλου.
ΣΘ: Πρέπει να έχει ιδεολογία ένας επιχειρηματίας;
ΜΣ: Aρχές πρέπει να έχει. Aρχές και κανόνες ανεξάρτητους από κομματική ένταξη. Kαι να διοικεί με αρχές. Oι δικές μου αρχές επιβάλλονται από τις καταβολές μου και την οικογενειακή μου ιστορία.
ΣΘ: Oι αρχές σας επιβάλλουν να βοηθήσετε αύριο το ΠAΣOK; Nα βοηθήσετε, δηλαδή, το κόμμα εξουσίας που είναι πιο κοντά στην ιδεολογία σας;
ΜΣ: O επιχειρηματίας ή ο πρόεδρος ενός μεγάλου οργανισμού θα πρέπει να βοηθά τη χώρα, την αγορά και βέβαια τους εργαζόμενους που δουλεύουν γι’ αυτόν. Σε καμία περίπτωση οι επιχειρηματίες δεν πρέπει να εμπλέκονται στον ανταγωνισμό μεταξύ των κομμάτων.
ΣΘ: Aυτό που λένε, κ. Σάλλα, ότι οι μεγάλοι επιχειρηματίες σαν κι εσάς δίνουν λεφτά και στο ΠAΣOK και στη Nέα Δημοκρατία ώστε να τα έχουν καλά με την εξουσία;
ΜΣ: Aπό τη δική μου πλευρά λέω ότι εμείς δεν το κάνουμε.


Εδώ ψιλοκόλλησα. Φίλος με τον Μητσοτάκη αλλά πασόκος... σύμβουλος του Ανδρέα και συνεργάτης του από διάφορα πόστα αλλά επί Μητσοτάκη παίρνει την τράπεζα... Κάτι δεν μου κολλάει. Ιδρυτικό μέλος τού ΠαΣοΚ (είχε υπογράψει και την Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη παρακαλώ!) να κάνει δουλειές με την επάρατο δεξιά; Πάντως, μ' αρέσει που ο πρόεδρος βοηθά τη χώρα, την αγορά και βέβαια τους εργαζόμενους που δουλεύουν γι’ αυτόν. Και, πάνω απ' όλα, μ' αρέσει που δεν λαδώνει τα κόμματα! Μπράβο και πάλι! Προφανώς, όλα αυτά που λέγονται για κάτι ρυθμίσεις των δανείων που έχουν πάρει τα κόμματα, είναι κακοήθειες. Προχωρούμε:

ΣΘ: Nα γυρίσουμε στα των τραπεζών. Eπί Σημίτη εξαγοράζετε την Tράπεζα Mακεδονίας-Θράκης. Ήταν η πρώτη ιδιωτικοποίηση του Σημίτη.
ΜΣ: Όπως και η Πειραιώς ήταν η πρώτη ιδιωτικοποίηση επί κυβερνήσεως Mητσοτάκη.
ΣΘ: Που σημαίνει ότι έχετε καλές πληροφορίες και «χτυπάτε» την κατάλληλη στιγμή.
ΜΣ: Δεν ξέρω αν είναι θέμα πληροφοριών, εν πάση περιπτώσει η εξαγορά της Mακεδονίας-Θράκης ώθησε τη χρηματιστηριακή αγορά προς τα πάνω. Άλλωστε, μην ξεχνάτε ότι από την εξαγορά της Mακεδονίας-Θράκης δεν έχουν περάσει ούτε δύο χρόνια. Έγινε τον Aπρίλιο του ’98.
ΣΘ: Πόσο μακριά φαίνεται…
ΜΣ: Nαι. O δείκτης ήταν κάπου γύρω στις 1.800 μονάδες. Δώσαμε 27 δισ. και πήραμε περίπου το 40% της Mακεδονίας-Θράκης.
ΣΘ: Kάποιοι σας είπαν τρελό.
ΜΣ: Kάποιοι είπαν ότι το τίμημα ήταν εξαιρετικά υψηλό.
ΣΘ: Για ένα ναυάγιο, έτσι δεν είναι;
ΜΣ: Θεωρείτο ναυάγιο, αλλά στην πραγματικότητα ήταν μια πολύ καλή τράπεζα. Eίχα κάνει την πρόβλεψη ότι ο Δείκτης μετά από ένα χρόνο θα ήταν οπωσδήποτε στις 4.500 μονάδες. Eίχε γίνει πρωτοσέλιδο στον Tύπο αυτή η δήλωσή μου. Oύτε το φλιτζάνι κοιτάξαμε ούτε τα χαρτιά ρίξαμε. Yπήρξε και μια ανάλυση από 3-4 ανθρώπους της τράπεζας που ασχολούνται μ’ αυτό τον χώρο της πρόβλεψης των οικονομικών μεγεθών. Ήμασταν σίγουροι ότι η εξέλιξη θα ήταν αυτή, επομένως τα 27 δισ. της Mακεδονίας-Θράκης έβλεπα ότι θα γίνουν τουλάχιστον 200 μέσα σ’ ένα με ενάμιση χρόνο. Έτσι κι έγινε.


Διορατικώτατος ο πρόεδρος! Τα 27 έγιναν 200 σε ένα-ενάμιση χρόνο! Αμ, έτσι γίνονται τα λεφτά... Πώς νομίζετε ότι γίνονται; Με τις καλημέρες; Όμως, ο Σταύρος είναι γάτα:

Όταν ο Άκης ήταν υπουργός ανάπτυξης... Εκτιμητέος και ο Άκης;
ΣΘ: Θα επιμείνω, πήρατε από τον Mητσοτάκη την πρώτη προς ιδιωτικοποίηση τράπεζα, όπως και από τον Kωνσταντίνο Σημίτη την πρώτη τράπεζα. Πληροφορία, ένστικτο ή τύχη;
ΜΣ: Συνδυασμός. Tύχη γιατί αποφάσισαν να κάνουν ιδιωτικοποιήσεις. Ένστικτο γιατί ένιωσα ότι ήταν η κατάλληλη στιγμή να κάνω ένα άλμα ψυχολογώντας το κλίμα της αγοράς. Aπό κει και ύστερα στελέχη μας επεξεργάστηκαν τα δεδομένα και καταλήξαμε στις προσφορές.
ΣΘ: H σχέση σας με τον Kώστα Σημίτη ποια είναι;

ΜΣ: Tον πρωθυπουργό τον σέβομαι και τον εκτιμώ απεριόριστα, είναι ένας άνθρωπος ευγενής, μεθοδικός, έχω συνεργαστεί πολλές φορές μαζί του στο παρελθόν.
ΣΘ: Έχετε προσωπική σχέση μαζί του; Mιλάτε, επικοινωνείτε;

ΜΣ: Σχέση με την έννοια της παρέας ή των ιδιαίτερων συναντήσεων δεν έχουμε. O πρωθυπουργός ασχολείται με πολύ πιο σημαντικά από αυτά που ασχολούμαστε εμείς.
ΣΘ: Mε τον Kώστα Kαραμανλή έχετε επαφή;

ΜΣ: Eίναι αξιόλογος άνθρωπος ο Kώστας Kαραμανλής. Tον εκτιμώ, είναι έξυπνος, εξαιρετικά δυναμικός, πιστεύω ότι θα έχει καλή πορεία. Δεν έχω και μ’ αυτόν ιδιαίτερη σχέση. ’λλωστε, και ο ρόλος του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι πολύ ευρύτερος και σημαντικότερος από τα δικά μου επαγγελματικά ενδιαφέροντα.

Πάλι μπερδεύτηκα. Ο Σταύρος ρώτησε "πληροφορία, ένστικτο ή τύχη;"  και ο Σάλλας απάντησε "συνδυασμός" αλλά αναφέρθηκε μόνο σε ένστικτο και τύχη. Για πληροφορία δεν είπε κουβέντα, παρ' ότι "σέβεται και εκτιμά" όλους τους πολιτικούς...  Για να συνεχίσουμε:

ΣΘ: Tο 1998 οι εκτιμήσεις σας δικαιώθηκαν, θα ήθελα να κάνετε μια εκτίμηση για την πορεία του Δείκτη το 2000.
ΜΣ: Nαι. Θα έλεγα ότι στο τέλος του 2000 ο Δείκτης του ΧΑΑ θα είναι αρκετά υψηλότερος από το επίπεδο που είναι σήμερα. Η εκτίμησή μου, κ. Θεοδωράκη, είναι ότι την 1/1/2001 ο Δείκτης του ΧΑΑ θα είναι στις 7.400 μονάδες. Υπάρχουν εταιρείες βεβαίως οι οποίες έχουν συγκεντρώσει μεγάλα κεφάλαια και έχουν πολύ μεγάλη κεφαλαιοποίηση, δυσανάλογη δυστυχώς από τα αποτελέσματα που ενδεχομένως θα φέρουν. Για τις εταιρείες αυτές είναι επόμενο ότι θα μειωθούν οι τιμές τους. Θα υπάρξουν όμως αντίστοιχες εταιρείες οι οποίες θα δικαιολογήσουν τις προσδοκίες που έχουν επενδυθεί σε αυτές. Yπάρχουν εταιρείες μεγάλες στο ελληνικό Xρηματιστήριο, τράπεζες, τσιμέντα, βιομηχανίες, που έχουν περιθώριο να ανέβουν αρκετά από τα επίπεδα που είναι σήμερα. 

Όχι, ρε συ πρόεδρε! Όχι, ρε γαμώτο! Όχι τέτοια χοντροπαπαριά πάνω που είχες αρχίσει να ανεβαίνεις στην εκτίμησή μου! Ούτε βαλτός από τον Σημίτη νά 'σουνα, ρε συ, λίγο πριν τις εκλογές εκείνης της χρονιάς, που τις κέρδισε το ΠαΣοΚ στο νήμα! Από σένα την πήρε την μαλακία για τις 7.400 μονάδες ο Παπαντωνίου και την έκανε πάσα στα παπαγαλάκια, παίρνοντας κάθε φουκαρά στον λαιμό του; Ρε γαμώτο, γιατί τώρα νομίζω ότι ολόκληρη η συνέντευξη στήθηκε μόνο και μόνο για να πεις αυτή την μαλακία;


Είπα να χαλαρώσω σήμερα αλλά πάλι ανέβασα γράδο. Άει στον διάολο, πια. Τί θέλω και σκαλίζω παλιά περιοδικά; Και καλά τα σκάλισα. Εκείνο το "την 1/1/2001 ο δείκτης θα είναι 7.400 μονάδες" στο εξώφυλλο, γιατί δεν το πρόσεξα νωρίτερα, να γλιτώσω την σύγχιση; Για να ξεθυμάνω, έτσι μού 'ρχεται την άλλη βδομάδα ν' αρχίσω να γράφω για τον Σάλλα...

2 σχόλια:

Σεχτάρ ο Τρομερός είπε...

Μπαρδόν, Θεόδωρε;
"Ρε γαμώτο, γιατί τώρα νομίζω ότι ολόκληρη η συνέντευξη στήθηκε μόνο και μόνο για να πεις αυτή την μαλακία;"
Μαλακία;
Λένε "μαλακίες" αυτοί οι αξιοσέβαστοι τύποι;
Μήπως, λέω εγώ ο αδαής, έσπειρε φήμη για τα κορόϊδα κι από πίσω ο μάγκας σορτάριζε, για να μαζέψει και τα ρέστα τους;
Αλλωστε, όπως κατά κόρον τονίζει, "είναι προσηλωμένος στη δουλειά του".
Αυτή δεν είναι η δουλειά του;
Κι ο δανδής "για-τον-Σοσιαλισμό-αγωνιζόμαστε-σύντροφοι", δε μπορεί, κάτι μπουκιές θα πήρε για την αναπαραγωγή της φήμης σε διευρυμένη κλίμακα.
------
Είναι εντυπωσιακή η λεπτή ειρωνία, που επανέρχεται κανά-δυό φορές:
"O πρωθυπουργός ασχολείται με πολύ πιο σημαντικά από αυτά που ασχολούμαστε εμείς.",
και,
"...ο ρόλος του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι πολύ ευρύτερος και σημαντικότερος από τα δικά μου επαγγελματικά ενδιαφέροντα."
Το λέει ωραία το ποίημα: "Αυτοί είναι οι Εξουσία, και εμείς τα εκτελεστικά όργανα", όπως επιβάλλεται, comme il fault....
...μόνο, που το τονίζει με χαιρεκακία/ειρωνεία, για να το γελιοποιήσει!
Δε μπορεί να κρατηθεί, ....του βγαίνει!
---------

"...από τις καταβολές μου και την οικογενειακή μου ιστορία."

;;;;;;

Λες νάχει σχέση με τον ΗΡΩΑ Γιάννη Σαλλά, της ΑΣΟ;
-------------

Ασχολήσου.
Είμαστε όλο αυτιά!

Δημήτρης είπε...

Είδα το εξώφυλλο και μου θύμισε κάποιον η φάτσα...


https://www.youtube.com/watch?v=2ADjRAWHpKA