To Cogito ergo sum συλλογάται λέφτερα και στο ηλεκτρονικό περιοδικό Ατέχνως.

Η γλώσσα κόκκαλα τσακίζει

(...) ας ιδιωτικοποιηθούν τα πάντα, ας ιδιωτικοποιηθεί η θάλασσα κι ο ουρανός, ας ιδιωτικοποιηθεί το νερό κι ο αέρας, ας ιδιωτικοποιηθεί η δικαιοσύνη και ο νόμος, ας ιδιωτικοποιηθεί το σύννεφο που περνάει, ας ιδιωτικοποιηθεί το όνειρο, ειδικά αν γίνεται μέρα και με τα μάτια ανοιχτά. Και τελικά, για να ολοκληρωθούν οι ιδιωτικοποιήσεις, ας ιδιωτικοποιηθούν και τα κράτη, παραδίδοντας για κάποιο χρονικό διάστημα την εκμετάλλευσή τους σε ιδιωτικές εταιρείες, που θα λειτουργούν σε καθεστώς διεθνούς ανταγωνισμού. Εκεί βρίσκεται η σωτηρία τού κόσμου...

Και τώρα, ας ιδιωτικοποιηθεί επίσης και η πουτάνα που τους γέννησε όλους.


[Ζοζέ Σαραμάγκου, "Τετράδια του Λαντσαρότε - Ημερολόγιο ΙΙΙ, 1993-1995" - Μετάφραση από τα πορτογαλικά: Cogito ergo sum]

19 Δεκεμβρίου 2012

Ε.Κ.Τ.: γίγαντας με γυάλινα πόδια

Η λέξη τρόικα είναι ρωσικής προελεύσεως. Έτσι ονομαζόταν ένα παραδοσιακό ιππήλατο όχημα, το οποίο συρόταν από τρία άλογα. Μεταφορικά, χαρακτηρίζεται ως "τρόικα" ό,τι αποτελείται από τρία μέλη. Και, βέβαια, στην εποχή τής καπιταλιστικής κρίσης, αποκαλούμε "τρόικα" τους τρεις νταβατζήδες που έχουν πάρει αποκοπή την σωτηρία τής χώρας μας: Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Ευρωπαϊκή Ένωση και Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Γι' αυτή την τελευταία, την Ε.Κ.Τ., θέλω να σημειώσω σήμερα μερικά πραγματάκια.

Όσοι γνωρίζουν στοιχεία και καταστάσεις, θεωρούν αστείο να χαρακτηρίζεται η Ε.Κ.Τ. ως "σωτήρας" των χειμαζομένων οικονομιών. Προσωπικά, στην περίπτωση της Ε.Κ.Τ. βλέπω απόλυτη εφαρμογή (με μια μικρή παράφραση) τού ευαγγελικού στίχου "άλλους έσωσεν, εαυτήν ου δύναται σώσαι". Πράγματι, τα στοιχεία που η ίδια η Ε.Κ.Τ. δημοσιεύει στον ιστότοπό της είναι αποκαλυπτικά. Ας δούμε μερικά απ' αυτά.

Σύμφωνα με τον ισολογισμό τής Ε.Κ.Τ., το ενεργητικό τής τράπεζας ανερχόταν το 2011 σε 2 τρισ. ευρώ περίπου(*). Πριν ξεσπάσει η παγκόσμια καπιταλιστική κρίση, αυτό το ενεργητικό έφτανε το 1,3 τρισ. ευρώ, ενώ αναμένεται να ξεπεράσει τα 3,2 τρισ. για το 2012. Αυτό το νουμεράκι, ως σκέτο νουμεράκι, δεν λέει και πολλά. Όμως, γίνεται εξαιρετικά λαλίστατο αν σημειώσουμε ότι κατά το 2011 το Α.Ε.Π. των 17 χωρών τής ευρωζώνης ανήλθε σε 9,4 τρισ. ευρώ κι εφέτος αναμένεται (λόγω ύφεσης) να κινηθεί ελαφρώς χαμηλότερα. Με άλλα λόγια, το ενεργητικό τής Ε.Κ.Τ. (δηλαδή, ξαναλέω: η περιουσία της) ξεπερνάει το 30% του συνολικού Α.Ε.Π. ολόκληρης της ευρωζώνης.

Πάμε τώρα λίγο βαθύτερα. Όλοι ξέρουμε ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (η περίφημη Fed) ακολουθεί νομισματική πολιτική ποσοτικής χαλάρωσης. Και για να το πω σε απλά ελληνικά: τυπώνει χρήμα αβέρτα. Παρά ταύτα, το ενεργητικό της αντιστοιχεί στο 20% περίπου του ΑΕΠ τής χώρας. Αντίστοιχα, όταν στις αρχές τής δεκαετίας τού '90 κατέρρευσε οικονομικά η Ιαπωνία, το ενεργητικό της κεντρικής τράπεζας της χώρας δεν ξεπέρασε ποτέ το 30% του ιαπωνικού ΑΕΠ, παρ' ότι εφαρμόστηκε εκτεταμένη πολιτική ποσοτικής χαλάρωσης για αρκετά χρόνια.

Εδώ ανακύπτει σοβαρό ερώτημα: αφού στις ΗΠΑ και στην Ιαπωνία το ενεργητικό των κεντρικών τραπεζών έφτασε μάξιμουμ σε 20% και 30% του ΑΕΠ τους, παρ' ότι και οι δυο το φούσκωναν τυπώνοντας χρήμα μόνες τους, πώς διάολο γίνεται και η Ε.Κ.Τ. ξεπέρασε το 30% δίχως να τυπώνει χρήμα; Το φαινόμενο δεν εξηγείται με κανένα θεωρητικό υπόδειγμα. Αν δεν βρεθεί κάποιος να μας δώσει μια πειστική απάντηση σ' αυτή την απορία, δικαιούμαστε να βγάλουμε το συμπέρασμα ότι η Ε.Κ.Τ. όχι μόνο τυπώνει χρήμα αλλά παρατυπώνει κιόλας. Κι ας λέει ο Σόιμπλε ό,τι θέλει.

Και τώρα ας ανατριχιάσουμε λίγο, ρίχνοντας μια ματιά στα στοιχεία που περιλαμβάνει το ενεργητικό των 3,2 τρισ. που προαναφέραμε. Η Ε.Κ.Τ., λοιπόν, έχει στα συρτάρια της, μεταξύ άλλων: (α) ομόλογα 600 δισ. περίπου, ως ενέχυρα των τραπεζών τής ευρωζώνης και (β) ομόλογα 525 δισ. περίπου, τα οποία απέκτησε στην δευτερογενή αγορά. Με δεδομένη την οικονομική κατάσταση των χωρών που έχουν εκδώσει αυτά τα ομόλογα, είναι σαφές ότι η Ε.Κ.Τ. είναι εκτεθειμένη σε τοξικούς τίτλους για πάνω από 1,1 τρισ. ευρώ. Με άλλα λόγια: το ενεργητικό τής Ε.Κ.Τ. αποτελείται κατά 30% από τοξικά ομόλογα!

Αλλά το καλύτερο το έχω φυλάξει για το τέλος. Θυμάστε τι έχουμε πει πως είναι η μόχλευση; Στην χρηματοοικονομία, λοιπόν, μόχλευση είναι η σχέση των ιδίων κεφαλαίων ως προς τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει μια εταιρεία. Παράδειγμα: αν μια εταιρεία με κεφάλαια 1000 ευρώ έχει αναλάβει υποχρεώσεις 3000 ευρώ, λέμε πως έχει μοχλεύσει 3 φορές τα κεφάλαιά της. Τα μεγάλα hedge funds μοχλεύουν σήμερα τα κεφάλαιά τους 5-6 φορές ενώ σε περιόδους ευμάρειας έχουν φτάσει μόχλευση 10-12 φορές. Φυσικά, τόσο υψηλή μόχλευση θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνη και υποκρύπτει βραχυπρόθεσμη έντονη κερδοσκοπία.

Πού είναι το "καλύτερο" που σας υποχέθηκα λίγο πριν; Θέλετε να μαντέψετε πού έχει φτάσει η μόχλευση των κεφαλαίων τής Ε.Κ.Τ.; Για σκεφτείτε λίγο. Είπαμε, τα hedge funds φτάνουν 5-6...οι ρισκαδόροι κερδοσκόποι 10-12... Καλά, μη σας ταλαιπωρώ άλλο. Λοιπόν: η κεντρική τράπεζα της ευρωζώνης έχει κάνει ρεκόρ μόχλευσης με 24 φορές!! Αν θέλετε συγκεκριμένα νούμερα, έχει αναλάβει υποχρεώσεις πάνω από 2 τρισ. ενώ τα κεφάλαιά της μόλις ξεπερνούν τα 85 δισ. Κι όλα αυτά, με 1,1 τρισ. τοξικά ομόλογα στο συρτάρι και δίχως ακόμη να έχουν προστρέξει στον μηχανισμό στήριξης η Ισπανία και η Ιταλία...

Λεπτομέρεια: όταν κατέρρεε η Λέμαν Μπράδερς, δίνοντας το έναυσμα για το ξέσπασμα της καπιταλιστικής κρίσης, η μόχλευσή της είχε φτάσει το εξωπραγματικό 30,7...

Συμπέρασμα: αναζητείται σωτήρας για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ή, μήπως, αναζητείται σωτήρας για το ευρώ γενικώτερα; Χμμμ... Φοβάμαι ότι ο ψαλμός θα αποδειχτεί πολύ κοντός...


(*) Για όσους δεν γνωρίζουν οικονομικά: Στο ενεργητικό καταγράφονται οι απαιτήσεις (δηλ. η περιουσία) τής κάθε εταιρείας και στο παθητικό οι υποχρεώσεις της. Τώρα, επειδή πρόκειται για ισο-λογισμό, το ενεργητικό είναι πάντοτε ίσο με το παθητικό. Αν αναρωτιέστε πού μπαίνουν τα κέρδη, σκεφτείτε ότι τα κέρδη συνιστούν υποχρέωση της εταιρείας να τα μοιράσει, άρα καταχωρίζονται στην πλευρά τού παθητικού κι έτσι επιτυγχάνεται η ισότητα.

3 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Teddy καλησπέρα!
Ερώτηση: Μήπως επειδή ΔΕΝ τυπώνει χρήμα η ΕΚΤ, για αυτό το λόγο εμφανίζει τόσο μεγάλο ενεργητικό;
Διευκρίνηση: Μήπως αυτό είναι η απτή απόδειξη ότι στον καπιταλισμό (ειδικά σε κλειστή οικονομία) το χρήμα συσσωρεύεται στην κορυφή/πηγή/ισχυρό/κλπ;
Δεν είμαι ειδικός οικονομολόγος, αλλά μου φαίνεται ότι η ΕΚΤ συσσωρεύει το χρήμα και κάνει λογιστικές εγγραφές χρέους στις χώρες/λαούς.
Αν μπορείς να σχολιάσεις αυτή την σκέψη, θα το εκτιμούσα.

gazarin είπε...

Νομίζω πως υπάρχει στο κειμενό σας μια προκατάληψη ως προς τις προθέσεις της Ευρωπαϊκής ένωσης.
Ας δούμε τη ‘μόχλευση’ .
Είσαι ο Αλέξανδρος …ξυπνάς δέκα το πρωϊ (χαράματα) μες΄τη τζίμπλα,βουτάς στη θερμαινόμενη που σου΄χει ΄τοιμάσει το δουλικό,παίρνεις πρωϊνο στις ένδεκα να στανιάρεις ( γιατί πρέπει να σε πείραξε λιγάκι η κουμπούχα,χτές βράδυ) , και βουρ στην αστονμάρτιν ( με σωφέρι τον αποστόλη ) για τ’αεροδρόμιο (ευτυχώς με τους νέους δρόμους αποφεύγεις το μποτιλιάρισμα και την μπλέμπα ),να προλάβεις φρέσκο το χιόνι στο ίνσμπουργ, αν και σε τσιγκλάει λίγακι ενα νύχι στο πόδι – θ’απολύσεις τη νυχού-πως θα φορέσεις τα appre ski ?
Καταργείς τη μόχλευση-καταργείς το χρήμα.
Τι θα απογίνει ο πολίτης ?
Ποιος θα καλλιεργήσει,ποιος θα συσκευάσει,ποιος θα λειτουργήσει,ποιος θα φορτώσει,ποιος θα ράψει,ποιος θα προστατέψει,ποιος θα διορθώσει τα καζανάκια,ποιος θα σοβαντίσει,ποιος θα ψαρέψει,ποιος θα φκιάσει την αττική οδό,ποιος θα ψήσει το ψωμί, ποιος θα μου κόψει το κωλόνυχο γαμώ τη μπουτάνα σας,γαμώ ,παλιοκουμμούνια ..,με συγχύσατε πάλι.
Buenas dias

Ανώνυμος είπε...

- "Πα βω και χαριστιωνι ταν γαν κινησω πασαν;"*

Φώναξε ο Αρχιμήδης από το παραθυράκι του μπάνιου του, στην γειτόνισσα του την Ξανθίππη την επονομαζόμενη και Μέγαιρα, που εκείνη την ώρα έδερνε τον Σωκράτη με τον μπλάστη. Αυτή έκανε πώς δεν άκουσε αλλά μέσα στην ζάλη του, ο Σωκράτης την άκουσε καθαρά να βλαστημά και να λέει "τώρα θα σου πω εγώ γέρο-παράξενε σε ποιούς κώλους θα τους εμπήξω τους μοχλούς σου." Βέβαια δεν κατάλαβε γρύ ο σοφός άνδρας εξόν από το ΄κώλος' γιατί τα είπε σε μοντέρνα Ελληνικά η Μέγαιρα.

ΑΧΠ (αντιγραφή από τον θουκυδίδη)

---
* "Που να σταθώ και με ένα μοχλό να κινήσω τον κόσμο ολόκληρο;"