To Cogito ergo sum συλλογάται λέφτερα και στο ηλεκτρονικό περιοδικό Ατέχνως.

Η γλώσσα κόκκαλα τσακίζει

(...) ας ιδιωτικοποιηθούν τα πάντα, ας ιδιωτικοποιηθεί η θάλασσα κι ο ουρανός, ας ιδιωτικοποιηθεί το νερό κι ο αέρας, ας ιδιωτικοποιηθεί η δικαιοσύνη και ο νόμος, ας ιδιωτικοποιηθεί το σύννεφο που περνάει, ας ιδιωτικοποιηθεί το όνειρο, ειδικά αν γίνεται μέρα και με τα μάτια ανοιχτά. Και τελικά, για να ολοκληρωθούν οι ιδιωτικοποιήσεις, ας ιδιωτικοποιηθούν και τα κράτη, παραδίδοντας για κάποιο χρονικό διάστημα την εκμετάλλευσή τους σε ιδιωτικές εταιρείες, που θα λειτουργούν σε καθεστώς διεθνούς ανταγωνισμού. Εκεί βρίσκεται η σωτηρία τού κόσμου...

Και τώρα, ας ιδιωτικοποιηθεί επίσης και η πουτάνα που τους γέννησε όλους.


[Ζοζέ Σαραμάγκου, "Τετράδια του Λαντσαρότε - Ημερολόγιο ΙΙΙ, 1993-1995" - Μετάφραση από τα πορτογαλικά: Cogito ergo sum]

7 Δεκεμβρίου 2016

Στιγμιότυπα

Πρώτο στιγμιότυπο 

Ο θάνατος του γηραιού πρώην δικτάτορα Φιντέλ Κάστρο οριοθετεί κατά πάσα πιθανότητα το τέλος μιας εποχής (...) Η Κούβα ήταν μετά την επανάσταση του 1959 το μοναδικό παράδειγμα καθεστώτος «υπαρκτού σοσιαλισμού» στην αμερικανική ήπειρο. Εδώ και χρόνια όμως έχει αρχίσει μια πορεία «κινεζοποίησης», δηλ. διατήρησης του αυταρχισμού σε πολιτικό επίπεδο, με ταυτόχρονη σταδιακή στροφή προς τον καπιταλισμό στο οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο (...) Ο εκλιπών ήταν μια αντιφατική φυσιογνωμία, αφού επαγγέλθηκε την κοινωνική απελευθέρωση και ηγήθηκε της ανατροπής του αυταρχικού καθεστώτος Μπατίστα, αλλά κατέληξε να συμβάλει στην οικοδόμηση ενός νέου τύπου αυταρχισμού. ("Μια αντιφατική φυσιογνωμία", Το Βήμα, 4/12/2016)

Μήπως μπορείτε να μαντέψετε τι σόι καπνό φουμάρει ο συντάκτης του παραπάνω κειμένου; Αν σκεφτήκατε κάτι ανάμεσα σε Νέα Δημοκρατία, ΠαΣοΚ ή Ποτάμι, πέσατε έξω. Ο άνθρωπος που αποκαλεί ευθέως δικτάτορα τον Φιντέλ και χρησιμοποιεί τον όρο "υπαρκτός σοσιαλισμός" μέσα σε εισαγωγικά δεν είναι συντηρητικός, δεν είναι δεξιός. Είναι... αριστερός! Είναι ο συνταγματολόγος ευρωβουλευτής τού ΣυΡιζΑ Κώστας Χρυσόγονος! Αριστερά με την βούλα.

Τι λέει ο κομμουνιστής κ. Κατρούγκαλος για όλα αυτά;

Πολύ σωστά, κύριε Χρυσόγονε! Τί είναι οι καναλάρχες για να διώκονται ποινικά; Δικτάτορες;

Δεύτερο στιγμιότυπο

Προβλήματα σε πολλά νησιά έχει προκαλέσει η απεργία των ναυτεργατών (...) Ήδη έχουν αρχίσει να παρατηρούνται ελλείψεις σε τρόφιμα, είδη πρώτης ανάγκης και καύσιμα, ενώ την ίδια ώρα δεκάδες φορτηγά με ευπαθή και άλλα προϊόντα παραμένουν εγκλωβισμένα σε πολλά νησιά (...) 2,500 με 3,000 μαθητές της τρίτης λυκείου από σχολεία της Αττικής ήταν προγραμματισμένο να φύγουν από την Κρήτη το πρωί της Δευτέρας για να επιστρέψουν στην Αθήνα. Αλλά η κλιμάκωση των κινητοποιήσεων των ναυτεργατών, τους εγκλωβίζει στο νησί (...) Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Τουριστικών και Ταξιδιωτικών Γραφείων Ελλάδας, FedHATTA κ. Λύσανδρος Τσιλίδης σημειώνει στον Ελεύθερο Τύπο σχετικά με το θέμα: «Θα υπάρξει σίγουρα οικονομική βλάβη για τις οικογένειες αυτών των παιδιών. Είναι στην καλή διάθεση του κάθε ξενοδόχου πώς θα διαχειριστεί το ζήτημα της οικονομικής επιβάρυνσης της επιπλέον διαμονής». Σε ανακοίνωσή του κάλεσε τους ναυτεργάτες να αναθεωρήσουν τη θέση τους «για το καλό των παιδιών μας, αναδεικνύοντας τον αγώνα σας με συμπάθεια και όχι με αρνητισμό, ο οποίος μπορεί να αποβεί εις βάρος των μαθητών και των οικογενειών τους». (Από διάφορες εφημερίδες τού τριήμερου 4-6/12/2016)

Ως γνωστόν, κάθε απεργία πρέπει να γίνεται με γνώμονα τις ανάγκες όλων των άλλων πλην των απεργών. Οι δάσκαλοι δεν πρέπει να απεργούν, σκεπτόμενοι ότι τα παιδιά πρέπει να μάθουν γράμματα. Οι λιμενεργάτες δεν πρέπει να απεργούν, σκεπτόμενοι τις πενθήμερες σχολικές εκδρομές και τα σέσκουλα που θα σαπίσουν στα φορτηγά. Οι γιατροί κι οι νοσοκόμοι δεν πρέπει να απεργούν, σκεπτόμενοι την υγεία των ασθενών. Οι εργαζόμενοι στα μέσα μεταφοράς δεν πρέπει να απεργούν, σκεπτόμενοι τις μετακινήσεις των άλλων εργαζομένων. Και ούτω καθ' εξής.

Συνοπτικά μιλώντας, οι βιομηχανικοί εργάτες δεν πρέπει να απεργούν, σκεπτόμενοι την ανάγκη της χώρας για ανάπτυξη. Οι ιδιωτικοί υπάλληλοι δεν πρέπει να απεργούν, σκεπτόμενοι ότι η εθνική οικονομία έχει ανάγκη την κίνηση της αγοράς. Οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν πρέπει να απεργούν, σκεπτόμενοι ότι η εύρρυθμη λειτουργία τού κράτους είναι απαραίτητη για την ανάκαμψη της οικονομίας.

Και γενικώς, ουδείς πρέπει να απεργεί διότι η "απεργία είναι ξεπερασμένο εργαλείο τού περασμένου αιώνα", όπως λέει ο συριζαίος πρόεδρος της ΕΠΗΕΑ Μάρκος Γκανάς.


Τρίτο στιγμιότυπο
 
Η πολιτική συμφωνία για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης μεταξύ κυβέρνησης και δανειστών φαίνεται να οδηγεί σε... «ισοπαλία» στο πλέον δύσκολο θέμα των εργασιακών. Το ΔΝΤ σε επίπεδο τόσο κεντρικής διαπραγμάτευσης όσο και τεχνικών κλιμακίων παραμένει αμετακίνητο ζητώντας διπλασιασμό των ομαδικών απολύσεων από το 5% στο 10%, πλην όμως τα τελευταία 24ωρα η (πολιτική) αποφασιστικότητα να κλείσει η συμφωνία, αν όχι αύριο Δευτέρα, το αργότερο το επόμενο δεκαήμερο, φέρνει πιο κοντά έναν συμβιβασμό. ("Με... ισοπαλία κλείνουν τα εργασιακά", Αυγή, 4/12/2016)

Οι "θεσμοί" νόμιζαν ότι θα μας κέρδιζαν με περίπατο αλλά, χάρη στην πολιτική αποφασιστικότητα της αριστερής μας κυβέρνησης, καταφέραμε και αποσπάσαμε ισοπαλία σε μια δύσκολη έδρα. Βάλαμε ένα ωραίο γκολ, παγώνοντας το θέμα των ομαδικών απολύσεων μέχρι να βγει η απόφαση του ευρωδικαστηρίου, άσχετα αν ξέρουμε εδώ και καιρό (ας είναι καλά η υπόθεση των Τσιμέντων Χαλκίδος) ότι οι ευρωδικαστές τάσσονται υπέρ της απελευθέρωσης των απολύσεων. Επίσης, μπορεί να μη καταφέραμε να επαναφέρουμε τις συλλογικές συμβάσεις αλλά κρατήσαμε το θέμα ανοιχτό ώστε να επανέλθουμε σε κανα χρόνο. Βέβαια, δεν μπορέσαμε να κρατήσουμε την εστία μας ανέπαφη και φάγαμε δυο χαζά γκολ με τον συνδικαλιστικό νόμο και με τις ευέλικτες μορφές εργασίας αλλά και η ισοπαλία δεν είναι κακό αποτέλεσμα.

Κυριακή 15/3/2015: Ακόμη δεν έχει κοπάσει η ευφορία των εκλογών και η παρέα βγαίνει βόλτα για καφέ στο Παγκράτι. Διακρίνονται (από αριστερά): Δ. Τζανακόπουλος, Γ. Βαρουφάκης, Αλ. Τσίπρας, Θ. Μιχόπουλος και Γ. Σακελλαρίδης)

Τέταρτο στιγμιότυπο

Η απόφαση του Eurogroup για τα βραχυπρόθεσμα μέτρα είναι σημαντική επιτυχία και αποφασιστικό βήμα για τη σταθεροποίηση της ελληνικής οικονομίας και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης (...) Δηλώνουμε κατηγορηματικά ότι το ΔΝΤ οφείλει να κατανοήσει ότι δεν πρόκειται να αποδεχθούμε σε καμιά περίπτωση την απαίτηση για μέτρα μετά τη λήξη του προγράμματος (...) Εμμένουμε σταθερά στη θέση ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αποτελεί την εξαίρεση στην ευρωπαϊκή κανονικότητα σε ό,τι αφορά τις εργασιακές σχέσεις. ("Επιτυχία και αποφασιστικό βήμα η απόφαση του Eurogroup", ΑΠΕ-ΜΠΕ, 6/12/2016)

Αυτά δήλωσε ο υπουργός επικρατείας και κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζανακόπουλος, ζητώντας -εμμέσως πλην σαφώς- να χειροκροτήσουμε την κυβέρνηση που δεν αποδέχεται τις απαιτήσεις των θεσμών για λήψη μέτρων μετά το 2018, οπότε λήγει το τρέχον μνημόνιο. Στο μεταξύ, βέβαια, τα μέτρα που έχουν ληφθεί ή που θα έχουν ληφθεί ως τότε, θα παραμείνουν εν ισχύι στο διηνεκές.

Εκείνο που ξέχασε να επισημάνει ο κ. Τζανακόπουλος είναι ότι, μετά την λήξη του μνημονίου, η Ελλάδα θα υπαχθεί στις διαδικασίες που προβλέπει το "ευρωπαϊκό εξάμηνο", βάσει των οποίων η πορεία κάθε χώρας ελέγχεται ανά έξι μήνες και οι όποιες αποκλίσεις παρατηρηθούν, διορθώνονται με λήψη μέτρων κατά το επόμενο εξάμηνο. Ήδη, από την πρώτη εφαρμογή αυτού του εξαμήνου, εκδόθηκαν οδηγίες συμμόρφωσης προς την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, το Βέλγιο, την Κύπρο, την Λιθουανία, την Σλοβενία και την Φινλανδία, οι οποίες καλούνται να προχωρήσουν σε λήψη πρόσθετων μέτρων ώστε να διασφαλίσουν πως οι προϋπολογισμοί τους συμβαδίζουν προς το Σύμφωνο Σταθερότητας.

Με άλλα λόγια, ο κ. Τζανακόπουλος ξέχασε να επισημάνει στους ταλαίπωρους πολίτες αυτού του τόπου ότι από εφέτος μπήκε σε εφαρμογή ένα μνημόνιο για όλες τις χώρες της Ευρώπης, το οποίο λέγεται "ευρωπαϊκό εξάμηνο". Κατά τα άλλα, αν όλα πάνε καλά με την πολυθρύλητη ελάφρυνση και συνεχίσουμε να εφαρμόζουμε πιστά τις εντολές των ευρωαφεντικών μας, το 2060 το χρέος μας θα έχει περιοριστεί στο 104% του ΑΕΠ. Με λίγη προσπάθεια παραπάνω, ίσαμε το 2100 -2150 το πολύ- μάλλον θα έχουμε πιάσει το όριο της Λισαβόνας που είναι 60%. Υπομονή χρειάζεται και όλα θα γίνουν!

6 Δεκεμβρίου 2016

Ιταλικό δημοψήφισμα: ρήγμα, όχι κατεδάφιση

Προχτές, λοιπόν, οι ιταλοί πήγαν σε δημοψήφισμα, στο οποίο οι τρεις στους πέντε ψήφισαν "Όχι" και οι άλλοι δύο ψήφισαν "Ναι". Αυτό το μάθαμε. Εκείνο που, κατά την γνώμη μου, δεν μάθαμε επειδή δεν μας ανέλυσαν σωστά, είναι τι ακριβώς απέρριψαν μ' αυτό το "Όχι". Πρόκειται πράγματι για άλλο ένα χαστούκι στην Ευρωπαϊκή Ένωση (γενικώτερα) και στην Ευρωζώνη (ειδικώτερα); Είναι σωστό να γίνεται λόγος για Itexit; Ας δούμε με ψυχραιμία τα πράγματα.

Κατ' αρχήν, να ξεκαθαρίσουμε ότι το προχτεσινό ιταλικό δημοψήφισμα δεν είχε καμμιά σχέση με το περυσινό δικό μας, αφού το θέμα του ήταν άσχετο με την Ε.Ε., τουλάχιστον εκ πρώτης όψεως. Οι ιταλοί κλήθηκαν να εγκρίνουν ή να απορρίψουν μια σειρά δομικών πολιτειακών μεταρρυθμίσεων, οι οποίες είχαν μεν εγκριθεί από το κοινοβούλιο αλλά με μικρή πλειοψηφία, κάτι που, με βάση την νομοθεσία τής χώρας, απαιτεί την διεξαγωγή δημοψηφίσματος ώστε να πουν απ' ευθείας την γνώμη τους και οι πολίτες. Τί σόι μεταρρυθμίσεις ήσαν αυτές; Για να καταλάβουμε, πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε τον τρόπο λειτουργίας τού κοινοβουλευτισμού στην γείτονα χώρα.

La Stampa, 5/12/2016: "Η Ιταλία είναι μια σύγχρονη χώρα. Νίκησε το ΟΧΙ, το διαζύγιο παραμένει".
Υπότιτλος: "Και τώρα, δουλειά". Αξιοσημείωτο το σχεδόν 80% του ΟΧΙ στο -βιομηχανικό- Τορίνο.

Το ιταλικό κοινοβούλιο είναι διθάλαμο, δηλαδή συνίσταται από δυο σώματα: την Βουλή των Αντιπροσώπων με 630 βουλευτές και την Γερουσία με 315 γερουσιαστές. Ο τρόπος εκλογής των βουλευτών διαφέρει από εκείνον της εκλογής των γερουσιαστών. Για να εισαχθεί κάποιο νομοσχέδιο προς συζήτηση, πρέπει να εγκριθεί η εισαγωγή του και από τα δυο σώματα. Ομοίως, για να ισχύσει κάποιος νόμος, πρέπει να υπερψηφιστεί και από τα δύο σώματα, τα οποία συνεδριάζουν πάντοτε χώρια (πλην ελαχίστων περιπτώσεων, οι οποίες προβλέπονται από το σύνταγμα).

Λένε πολλοί πως αυτό το σύστημα είναι δυσλειτουργικό και ίσως έχουν δίκιο. Ξεχνούν, όμως, ότι σκοπός αυτού του διθάλαμου συστήματος είναι η δυνατότητα ελέγχου τού ενός σώματος από το άλλο και η αποτροπή τής συγκέντρωσης εξουσίας. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο καθιερώθηκε μεταπολεμικά (το 1948) στην Ιταλία, η οποία είχε πικρό προηγούμενο με την ανεξέλεγκτη εξουσία που -με δημοκρατικές διαδικασίες, μη το ξεχνάμε- συγκέντρωσε στα χέρια του ο Μουσσολίνι.

Οι μεταρρυθμίσεις που πρότεινε η υπό τον Ματτέο Ρέντσι κυβέρνηση -υποτίθεται πως- είχαν ως στόχο να εξαλείψουν τις δυσλειτουργίες τού διθάλαμου συστήματος. Σύμφωνα με αυτές, οι αρμοδιότητες της Γερουσίας θα αποψιλώνονταν και κυρίαρχο νομοθετικό σώμα θα γινόταν η Βουλή των Αντιπροσώπων. Παράλληλα, οι γερουσιαστές θα μειώνονταν από 315 σε 100, οι οποίοι δεν θα εκλέγονταν πλέον απ' ευθείας από τον λαό αλλά θα ορίζονταν από τα περιφερειακά συμβούλια. Μια άλλη μεταρρύθμιση που ήθελε ο Ρέντσι, είχε να κάνει με την μεταφορά πολλών αρμοδιοτήτων της τοπικής αυτοδιοίκησης στην κεντρική κυβέρνηση. Στην Ιταλία, η τοπική αυτοδιοίκηση έχει μεγάλη ισχύ και, κατά συνέπεια, αποφασιστικό λόγο σε καίρια ζητήματα όπως οι στρατηγικές επενδύσεις, η διαχείριση της ενέργειας κλπ.

Ουσιαστικά, δηλαδή, ο Ρέντσι επιδίωκε την συγκέντρωση των εξουσιών στην κυβέρνηση, ώστε να γίνει ευκολώτερη η προώθηση νόμων, μέτρων και αποφάσεων που θα υλοποιούσαν τις επιθυμίες τής Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γι' αυτό είπαμε πρωτύτερα ότι το δημοψήφισμα ήταν μεν άσχετο με την Ε.Ε. αλλά μόνο εκ πρώτης όψεως. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ιταλοί βιομήχανοι και όλες οι μεγάλες επιχειρήσεις τής χώρας τάχθηκαν αναφανδόν υπέρ του "Ναι". Όπως και να το κάνουμε, είναι ευκολώτερο να επιβάλλεις τις επιθυμίες σου (π.χ. για μειώσεις στην φορολογία, για αλλαγές στα εργασιακά κλπ) ασκώντας πίεση μόνο στην κυβέρνηση από το να προσπαθείς να χειραγωγήσεις δυο νομοθετικά σώματα και καμμιά τριανταριά περιφερειακά συμβούλια. Απ' αυτή την άποψη, θα μπορούσε κανείς να ερμηνεύσει το ιταλικό "Όχι" ως ένα ακόμη ρήγμα στο -έτσι κι αλλιώς- σαθρό ευρωενωσιακό καπιταλιστικό οικοδόμημα. Μόνο που δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ρήγμα δεν σημαίνει αυτομάτως και κατεδάφιση.


Πάμε παρακάτω. Ως κατηγορία, το ακούσαμε πέρυσι εδώ για τους υποστηρικτές τού "Όχι", το ακούσαμε νωρίτερα εφέτος για τους υποστηρικτές τού Brexit, το ακούσαμε και τώρα για τους αρνητές των προτάσεων Ρέντσι: Λαϊκισμός! Κατά παράδοξο (;) τρόπο, όσοι έχουν άποψη αντίθετη προς εκείνη των Βρυξελλών, λαϊκίζουν. Στην πυρά!

Κατ' αρχήν, τί θα πει "λαϊκίζω"; Σύμφωνα με τα λεξικά, ο λαϊκισμός συνιστά πολιτική ιδέα και δράση που στοχεύει στην αντιπροσώπευση των επιθυμιών και των αναγκών του απλού λαού. Στην πράξη, όμως, έχει καταντήσει συνώνυμο της δημαγωγίας, της κολακείας των ελαττωμάτων του λαού και της υιοθέτησης θέσεων που ευχαριστούν τον λαό είτε χωρίς να τον ωφελούν είτε ακόμη κι αν τον βλάπτουν μακροπρόθεσμα, με μοναδικό σκοπό την εξασφάλιση της εύνοιάς του. Άρα, λοιπόν, αφού όσοι αντιτίθενται στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι λαϊκιστές, πρέπει να συμπεράνουμε ότι η Ε.Ε. γίνεται δυσάρεστη επειδή, μόνη αυτή, νοιάζεται πραγματικά για το καλό των λαών της. Τόσο απλό.

Φυσικά, αυτό το συμπέρασμα-μπουρδολόγημα έχει σοβαρό πρόβλημα τεκμηρίωσης, η λύση τού οποίου γεννάει μεγαλύτερες ανοησίες. Για παράδειγμα, οι πάσης λογής μενουμευρωπαϊστές στοιβάζουν πίσω από την ταμπέλλα "λαϊκιστές" έναν σωρό ετερόκλητα στοιχεία, από το ΚΚΕ μέχρι την φασιστική Χρυσή Αυγή, από τον Μπερλουσκόνι ως τον Μπέππε Γκρίλλο κι από τον Φαράντζ και την Λεπέν ως τους γερμανούς ευρωσκεπτικιστές και τους ισπανούς Ποδέμος. Παράγωγο αυτής της ανοησίας είναι και το φαιδρό φαινόμενο αλληλοεκτόξευσης κατηγοριών περί λαϊκισμού μεταξύ κομμάτων που έχουν σαφή ευρωκεντρικό προσανατολισμό. Για παράδειγμα, έχει βγάλει πολύ γέλιο η προσπάθεια του Κυριάκου Μητσοτάκη να καταδείξει ως λαϊκιστή τον Αλέξη Τσίπρα, την ώρα που ο πρωθυπουργός μαζεύει εύσημα, για την δουλειά που κάνει, από τους ευρωπαίους αξιωματούχους.

Ο Ματτέο Ρέντσι υπέβαλλε ήδη την παραίτησή του από πρωθυπουργός.
Τί θα συμβεί τώρα στην Ιταλία, μετά το προχτεσινό "Όχι"; Θα ήθελα να γίνω κυνικός αλλά θα το αποφύγω. Προτιμώ να απαντήσω με την παράθεση μιας παραγράφου από ένα παλιότερο κείμενο αυτού του ιστολογίου (Ένας "έξυπνος άνθρωπος"), το οποίο εκτιμώ πως είναι ιδιαίτερα εύγλωττο, αφήνοντας τον αναγνώστη να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα:
Στις 29 Μαΐου 2005, οι γάλλοι πήγαν στις κάλπες για να εγκρίνουν ή να απορρίψουν το ευρωπαϊκό σύνταγμα, το οποίο προωθούσε τότε ο ίδιος ο Ζακ Σιράκ. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν τις δημοσκοπήσεις και το Όχι κέρδισε με σχεδόν 55%. Πριν κλείσουν οι κάλπες, οι δημοσιογράφοι ζήτησαν μια δήλωση από τον κ. Γιούνκερ (τότε πρωθυπουργό του Λουξεμβούργου). Ο κ. Γιούνκερ απάντησε ότι ήταν απαραίτητο για την ηγεσία της Ε.Ε. να δείξει ενιαίο μέτωπο και να "διατηρήσει την τάξη στην διαδικασία που θα ξεδιπλωθεί το επόμενο πρωί", για να προσθέσει το αμίμητο: Αν βγει Ναι, θα πούμε "προχωρούμε" κι αν βγει Όχι θα πούμε "συνεχίζουμε".

5 Δεκεμβρίου 2016

Δεκεμβριανά: έτσι άρχισαν όλα

"Η μάχη που διήρκεσε έξι εβδομάδες έγινε για να καταλάβωμε την Αθήνα και, όπως θα δείξει η συνέχεια των γεγονότων, να απαλλάξωμε την Ελλάδα από τον κομμουνιστικό ζυγό. Την εποχή αυτήν που τρία εκατομμύρια άνδρες πολεμούσαν σε κάθε στρατόπεδο στο Δυτικό Μέτωπο και που τεράστιες αμερικανικές δυνάμεις ηγωνίζοντο εναντίον της Ιαπωνίας στον Ειρηνικό, οι ελληνικές αυτές παραφορές μπορούσαν να φαίνονται ότι είχαν ελάχιστη σημασία, αλλά δεν ευρίσκοντο λιγότερο στο νευρικό κέντρο της ισχύος, της τάξεως και της ελευθερίας του Δυτικού κόσμου" (Ουίνστον Τσώρτσιλ, "Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος", εκδόσεις Ελληνική Μορφωτική Εστία, τόμος ΣΤ', σελ. 352).


Την Κυριακή 3 Δεκέμβρη του 1944, ένα τεράστιο σε όγκο λαϊκό συλλαλητήριο κατακλύζει τους κεντρικούς δρόμους της Αθήνας. Μέχρι τότε, σημειώνονταν καθημερινές διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες σε όλες τις γειτονιές της πρωτεύουσας αλλά τούτη την ημέρα δεκάδες χιλιάδες λαού (μετριοπαθείς εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 100.000 και άλλες για 500.000, με την αλήθεια να βρίσκεται κάπου στην μέση), ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα του ΕΑΜ, συγκεντρώνονται στην πλατεία Συντάγματος και στους γύρω δρόμους για να διαδηλώσουν την αντίθεσή τους στη διχαστική πολιτική των Εγγλέζων και των ντόπιων τοποτηρητών τους. Τα συνθήματα "Όχι άλλη κατοχή" και "Παπανδρέου παραιτήσου" κυριαρχούν, όταν λίγο πριν τις 11 το πρωί η αστυνομία του Άγγελου Έβερτ (με την προστασία αγγλικών τανκς) ανοίγει πυρ κατά των άοπλων διαδηλωτών, δολοφονώντας 28 και τραυματίζοντας 140 άτομα. Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, ο Έβερτ θα ισχυριζόταν ότι οι διαδηλωτές δεν ήσαν άοπλοι και θα παραδεχόταν δημόσια πως εκείνος είχε δώσει τη διαταγή να ανοίξει πυρ, βάσει των διαταγών που είχε από τους ανωτέρους του (Σόλων Γρηγοριάδης, "Ιστορία της Σύγχρονης Ελλάδας", εκδόσεις Καπόπουλος, τόμος Β', σελ. 386).

Ακρόπολις, 12/12/1958: Ο Άγγελος Έβερτ προσπαθεί να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα.

Την επομένη, 4 Δεκεμβρίου, το ΕΑΜ κηρύσσει γενική απεργία και ολόκληρη η Ελλάδα παραλύει. Στην Αθήνα, η κηδεία των θυμάτων γίνεται μια τεράστια πομπή διαμαρτυρίας. Το ανορθόγραφο πανώ που πάει μπροστά, προαναγγέλλει τα μελλούμενα: "Όταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυρανίας διαλέγει ή τις αλλυσίδες ή τα όπλα". Μετά την κηδεία, Χίτες επιτίθενται στο άοπλο πλήθος, με αποτέλεσμα κι άλλους νεκρούς και τραυματίες.

Οι συγκρούσεις αρχίζουν και οι εξελίξεις είναι ραγδαίες. Ο Σκόμπυ κηρύσσει στρατιωτικό νόμο αλλά ποιός υπακούει; Από την μια, οι βρεττανοί κυκλώνουν και αφοπλίζουν το 2ο Σύνταγμα της II μεραρχίας του ΕΛΑΣ, από την άλλη ο ΕΛΑΣ επιχειρεί σε Αθήνα και Πειραιά κατά των Χιτών και των αστυνομικών τμημάτων. Στις 5 Δεκεμβρίου, ο Τσώρτσιλ στέλνει αυστηρή διαταγή στον Σκόμπυ: "Είσθε υπεύθυνος για την τήρηση της τάξεως στην Αθήνα και πρέπει να εξουδετερώσετε ή να συντρίψετε όλες τις ομάδες του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, που θα πλησιάσουν προς την πόλη. Μη διστάζετε, πάντως, να ενεργείτε σαν να βρίσκεστε σε κατεχόμενη πόλη, όπου έχει ξεσπάσει τοπική εξέγερση" (Γιάννης Ανδρικόπουλος, "1944: Κρίσιμη χρονιά - 300 ανέκδοτα έγγραφα από το αρχείο του Ουίνστον Τσώρτσιλ για την Ελλάδα", εκδόσεις Διογένης, τόμος Β', σελ. 257). Τα όσα ακολούθησαν είναι γνωστά. Τα "Δεκεμβριανά" δεν ήσαν παρά το προοίμιο ενός εμφυλίου που δεν θα αργούσε να ξεσπάσει.


Ποιούς εννοούσε, όμως, ο Άγγελος Έβερτ όταν έλεγε ότι χτύπησε τους διαδηλωτές κατόπιν διαταγών που είχε από τους ανωτέρους του; Η ιστορική έρευνα έχει καταδείξει σαφώς πως τόσο το έγκλημα της 3ης Δεκέμβρη 1944 όσο και οι μετέπειτα εξελίξεις είχαν σχεδιαστεί μεθοδικά από τους άγγλους, σε συνεργασία με τους ντόπιους "προθύμους" λακέδες τους.

Παρένθεση. Η γνωστή απορία κάποιων δήθεν μυαλωμένων "τί στο καλό γύρευαν οι κομμουνιστές αφού οι μεγάλοι είχανε μοιράσει τον κόσμο και η Ελλάδα είχε καταχωριστεί στην δύση;" δεν έχει εφαρμογή στα Δεκεμβριανά για δυο λόγους. Πρώτον, διότι στο συγκλονιστικό συλλαλητήριο της 3ης Δεκέμβρη συμμετείχαν όλοι οι έλληνες κι όχι μόνο οι κομμουνιστές. Και, δεύτερον, επειδή η συμφωνία τής Γιάλτας που μοίρασε τον κόσμο, θα γινόταν δυο μήνες αργότερα, τον Φεβρουάριο του 1945. Κλείνει η παρένθεση.

Έχοντας υπ' όψη την προηγούμενη παρένθεση αλλά και το δεδομένο ότι ο Β' Π.Π. τελείωσε την πρωτομαγιά τού 1945 (τυπικά, στις 8/5/1945), είναι σαφές τι έχει κατά νου ο Τσώρτσιλ όταν δίνει στον Σκόμπυ εντολή να αιματοκυλίσει την Αθήνα. Όποιος δεν το καταλαβαίνει, ας προσέξει τι γράφει προς τον Τσώρτσιλ ο πρωθυπουργός τής Νότιας Αφρικής (!) Γιαν Σματς τον Αύγουστο του 1943: "Φοβούμαι ότι, υπό τας συνθήκας αναβρασμού της κοινής γνώμης, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες βαλκανικές χώρες θα επακολουθήσει χάος μετά από τη συμμαχική κατοχή, εκτός εάν μια δυνατή πυγμή συγκρατήση επί τόπου τα πράγματα. Εάν αφεθή απεριόριστος ελευθερία στους λαούς αυτούς, ενδέχεται να έχουμε ένα κύμα ταραχών και ευρείας κλίμακος επιβολήν του κομμουνισμού, επί όλων των περιοχών αυτών της Ευρώπης" (Κομνηνός Πυρομάγλου, "Ο Δούρειος Ίππος", εκδόσεις Δωδώνη, σελ. 143).

Το ότι η αγγλική διπλωματία μεθόδευε την σύγκρουση με το ΕΑΜ προκύπτει και από άλλα έγγραφα του Τσώρτσιλ, τα οποία αποκαλύπτει ο Γιάννης Ανδρικόπουλος στο βιβλίο που αναφέραμε πιο πάνω. Για παράδειγμα, στις 29/8/1944 ο βρεττανός πρωθυπουργός τηλεγραφεί στον υπουργό εξωτερικών του Άντονυ Ήντεν: "Είναι εξαιρετικά σημαντικό να χτυπήσουμε απροειδοποίητα, χωρίς να προηγηθεί καμιά φανερή κρίση. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να προκαταλάβουμε το ΕΑΜ". Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει άλλο ένα τηλεγράφημα του Τσώρτσιλ προς τον Ήντεν στις 7/11/1944, τέσσερις εβδομάδες πριν το συλλαλητήριο της 3ης Δεκέμβρη: "Περιμένω ανοικτή σύγκρουση με το ΕΑΜ και δεν πρέπει να τη φοβόμαστε, υπό την προϋπόθεση ότι έχουμε διαλέξει με προσοχή το έδαφος".

2/12/1944: Ο Ριζοσπάστης προειδοποιεί και καλεί τον λαό σε επιφυλακή

Ιδανικό συνεργάτη στα σχέδιά του, ο Τσώρτσιλ είχε βρει τον Γεώργιο Παπανδρέου, τον άνθρωπο που διακήρυσσε ότι "η ταυτότης των συμφερόντων της Αγγλίας και της Ελλάδος διά πρώτην φοράν εις την ιστορίαν των είναι απόλυτος" (Γεώργιος Παπανδρέου, "Κείμενα - Η Απελευθέρωσις της Ελλάδος", εκδόσεις Μπίρης, τόμος Β', σελ. 117) και ο οποίος είχε εκμυστηρευθεί στον υπαρχηγό τού Ζέρβα Κομνηνό Πυρομάγλου ότι σκόπευε να διαλύσει τον ΕΛΑΣ με τη βοήθεια των Αγγλων (Κομνηνός Πυρομάγλου, "Η εθνική αντίστασις", εκδόσεις Δωδώνη, σελ. 274). Ο ίδιος ο Παπανδρέου αποκαλύπτει (στο βιβλίο του που προαναφέραμε) ότι στις 22/9/1944 έστειλε στον Τσώρτσιλ το εξής τηλεγράφημα: "Ενώπιον της διαμορφωθείσης κρισίμου καταστάσεως, τα πολιτικά μέσα προς αντιμετώπισίν της δεν είναι πλέον επαρκή. Μόνον η άμεσος παρουσία επιβλητικών βρετανικών δυνάμεων εις την Ελλάδα και μέχρι των τουρκικών ακτών ημπορεί να μεταβάλει την κατάστασιν".


Κάπως έτσι προπαρασκευάστηκαν και άρχισαν τα Δεκεμβριανά, τα οποία κράτησαν τριάντα τρεις ημέρες και κατέληξαν πρώτα στην συμφωνία τής 11ης Ιανουαρίου 1945 και κατόπιν στην συμφωνία τής Βάρκιζας στις 12 Φεβρουαρίου 1945. Αλλά όλα αυτά είναι μια άλλη, πολύ μεγάλη κουβέντα...

---------------------------------------------
Σημείωση: Η ιδέα και υλικό του κειμένου προέρχονται από το άρθρο του Γιώργου Πετρόπουλου "Δεκέμβρης 1944 - Ωμή επέμβαση των άγγλων στην Ελλάδα" (Ριζοσπάστης, 3/12/2000 - ένθετο "Επτά ημέρες μαζί", σελ. 10).

3 Δεκεμβρίου 2016

Σαββατιάτικα (134) - τα φιντελικά

*** Μιλάνε για την αποτυχία του σοσιαλισμού. Πού είναι όμως η επιτυχία του καπιταλισμού στην Αφρική, στη Λατινική Αμερική και στην Ασία; *** Κατσίκης, βουλευτής ΑνΕλ: "Μπορεί ένας γκαίυ να είναι μπέιμπυ-σίττερ;" *** Τί να σου πω, Κώστα μου; *** Το μόνο σίγουρο είναι ότι ένας μαλάκας μπορεί να γίνει βουλευτής. *** Αυτό που σε λένε Κατσίκη και είσαι γίδι, πώς το κατάφερες; *** Συγγνώμη, απεκάλεσε "κομμουνιστή" τον Τσίπρα ο Γιάννης Λοβέρδος; *** Αυτός που είπε "δικτάτορα" τον Φιντέλ; *** Βρε Γιάννη μου, πρόσεχε λίγο, δημοσιογράφος άνθρωπος! *** Σε λίγο θα πεις δημοκράτη τον Κούλη και θα ψάχνεις από πού σου ήρθε η πατσαβουριά. *** Εκεί στην ΝουΔου πόσο δύσκολο είναι να βρουν κάποιον εκπρόσωπο που να νογάει από αριθμητική; *** Αυτός που έχουν, πρόσθεσε μήλα με αχλάδια και βρήκε ότι ο Φιντέλ έφαγε τριπλάσιους αθώους από τον Πινοτσέτ. *** Ανεξαρτησία σημαίνει να έχεις το κεφάλι σου μέσα στο στόμα του λύκου και να του λες "άντε γαμήσου". *** Πάντως, είναι ωραίο να βλέπεις κάτι λειψά στο μυαλό να ξετσουτσουνίζουν τώρα
Λίγη ζωηράδα, παιδάκι μου! Έτσι θα προκόψεις;
που πέθανε ο Φιντέλ. *** Όσο ζούσε, αυτά τα έβαζε δώδεκα-δώδεκα στο παπάρι του και τα πέρναγε στην απέναντι ακτή του Ατλαντικού άβρεχα. *** Ξεφτίλισε 11 προέδρους των ΗΠΑ και θα κώλωνε στον Κωλόχαρτο; *** Βρε μαλακιστήρι Άδωνι, διέλυσες την υγεία ως υπουργός και βγήκες να κάνεις κριτική στο σύστημα υγείας τής Κούβας; *** Σαν τον Βρούτση, που διέλυσε τα εργατικά δικαιώματα αλλά κριτικάρει τον Φιντέλ; *** Πάντως, φάνηκε ότι οι κουβανοί ανάσαναν μόλις πέθανε ο Φιντέλ. *** Ούτε δυο εκατομμύρια δεν μαζεύτηκαν στην κηδεία του. *** Άρχισα την επανάσταση με 82 άτομα. Θα το ξανάκανα, και με 10 και με ακλόνητη πίστη. Δεν έχει σημασία πόσο μικρός είσαι. *** Tζήμερος: "Το μόνο που κατάφερε ο Τσε ήταν να αφήσει τα παιδιά του ορφανά." *** Θάνο, μιας και μιλάγαμε για κηδείες, στην δικιά σου θα γίνει της πουτάνας. *** Έτσι και ψοφολοήσεις, θα μαζευτούν χιλιάδες στο γλέντι. *** Και η ροχάλα στεφάνι, έτσι; *** Ποιος Τατσόπουλος και ποιος Σπαλιάρας... *** Τί να πιάσουν αυτοί μπροστά στον Φιντέλ που πρόλαβε και πήδηξε 35.000 γκομενάκια στις 32.977 μέρες που έζησε όλες κι όλες; *** Έτσι γαμάνε οι κομμουνιστές, ρε! *** Αυτό που ο Φιντέλ ήταν δικτάτορας επειδή κυβερνούσε δίχως εκλογές, με μπερδεύει λίγο... *** Δηλαδή, ο Χίτλερ που βγήκε καγκελλάριος με εκλογές ήταν δημοκράτης; *** Κωστέτσος: "Ο Antonio Castro Μεστην Χλιδα!Και Ο Λαός Της Κουβας Μεστην Πείνα!Κατα Ταλλα Σωτήρες!" *** Πολιτική ανάλυση σε ροζ ποπλίνα με δαντελένια τελειώματα. *** Το κάθε λέξη με κεφαλαίο είναι στην μόδα, Βασίλειε; *** Θα σου έλεγα τι να πας να κάνεις αλλά θα μου πεις "μετά χαράς!" *** Χωρίς την εξουσία, οι ιδεολογίες δεν μπορούν να εφαρμοστούν. Με την εξουσία, σπάνια επιβιώνουν. *** Πώς σχολιάζετε το ότι ο Αλέξης ήταν ο μόνος ευρωπαίος ηγέτης που πήγε στην κηδεία τού Φιντέλ; *** Ξεφτίλα μάς έκανε, το κωλοπαίδι. *** Και μας κόστισε και τριακόσια η εκδρομή, όπως αποκάλυψε ο Πορτοσάλτες. *** Αν ψόφαγε ο Νετανιάχου, ας πούμε, ποιός θα μίλαγε για κόστος; *** A propos, Αρούλη, μήπως έχεις στοιχεία και για το πόσο κοστίζουν οι φιγούρες των αεροπλάνων στις παρελάσεις; *** Λαϊκίζω και την βρίσκω! *** Μπένυ: "Η παρουσία τού Τσίπρα στην Κούβα είναι μια ανιστόρητη φαντασίωση, η οποία θα ήταν γραφική
Τί μας κρύβουν, οι αλήτες;
εάν δεν ήταν επικίνδυνη." *** Σε καλό σου, ρε Βαγγέλη, γελάσαμε πάλι! *** Πάντως, να ξέρεις ότι θύμωσα όταν άκουσα κάποιον να σε αποκαλεί "ομιλούν αρχίδι". *** Το "ομιλούν" παραείναι καθαρεύουσα και θα μπορούσε να το παραλείψει. *** Η επανάσταση είναι σαν το ποδήλατο: αν σταματήσουμε να κάνουμε πεντάλ, θα πέσουμε. *** Βουλγαράκης: "4,2 δισ. η περιουσία της κόρης τού Κάστρο." *** Ποιάς από τις δυο, ρε Γιώργο; *** Πάντως, ζουν και οι δυο εδώ και χρόνια στο Μαϊάμι και βρίζουν τον πατέρα τους που τις διαολόστειλε. *** Μάλλον είπες μαλακία πάλι, ε; *** Βρε Άρη, χρόνια και χρόνια όλη η Ελλάδα σε λέει μαλάκα, τώρα πειράχτηκες που σε είπε ο Ζουράρις; *** Αν κατάλαβα καλά, κάνουμε εμπάργκο στην Κούβα επειδή δεν έχει δημοκρατία, διώκει τους αντιφρονούντες και δεν κάνει εκλογές, έτσι; *** Δηλαδή, ακριβώς το αντίθετο με την Κίνα, με την οποία έχουμε ξεσκιστεί στα αλισβερίσια, ε; *** Τώρα που μου το εξηγήσατε, το κατάλαβα. *** Αυτό που καταγγέλλουν τον Φιντέλ ως δικτάτορα ο Κωλόχαρτος, ο Βορίδης, ο Τζήμερος κι ο Θανούλης, θα με ρίξει στα σκληρά. *** Η επανάσταση δεν είναι ένα στρώμα από ροδοπέταλα. Είναι μια μάχη ανάμεσα στο μέλλον και το παρελθόν. *** Το μάθατε ότι την σκαπούλαρε ο Θανούλης, έτσι; *** Πλεύρης: "Εύχομαι υγεία ακόμη και σε αυτούς που ευχήθηκαν τον θάνατό μου." *** Εμείς να ζήσεις θέλαμε, βρε! *** Από καδρονιά θέλουμε να πας, όχι από μικρόβιο. *** Κυριάκουλας: "Στη δική μας αντίληψη, παιδεία και αγορά πρέπει να συμβαδίζουν." *** Επί τέλους, μια σωστή κουβέντα! *** Κούλη, έχω ιδέα θανατηφόρα: τις θέσεις εισακτέων για ΑΕΙ-ΤΕΙ να τις ορίζει ο ΣΕΒ! *** Έχω και λίστα
Άμα είσαι ανορθογράφος... χέστα και κουκούλωστα.
με σχολές που πρέπει να καταργηθούν επειδή δεν τις χρειάζεται η ανάπτυξη. *** Αρκετά πια με φιλόλογους, θεολόγους, ιστορικούς τέχνης και τα τοιαύτα. *** Φιγιόν: "Τα πανεπιστήμιά μας είναι εστίες μαρξισμού." *** Τώρα το πήρες χαμπάρι, ρε συ Φρανσουά; *** Από πού νομίζεις ότι βγήκαν κάτι καραμαρξιστές σαν τον Ολάντ και τον Τσίπρα; *** Από το Αμέρικαν Κόλλητζ; *** Εντός της Επανάστασης, τα πάντα. Ενάντια στην Επανάσταση, τίποτα. *** Μήπως μάθατε σε ποιο ταχυφαγείο έγινε η έκρηξη που σκότωσε την κοπέλλα; *** Κάποιο που ελέγχει η CIA πρέπει να είναι, γιατί κανένα κανάλι δεν είπε ποιο. *** Το Έβερεστ αποκλείεται! *** Δεν γίνεται να δουλεύεις σε Έβερεστ και να σε βρίσκει ο χάρος στο υπόγειο. *** Αν θυμάμαι καλά, τα Έβερεστ τα έχει η Βιβάρτια, της Μαρφίν, έτσι δεν είναι; *** Ναι αλλά για την Μαρφίν δεν λέτε τίποτε! *** Αληθεύει ότι σε κάποια νοσοκομεία ξέμειναν από φάρμακα και σταμάτησαν τις χημειοθεραπείες; *** Πάλι καλά να λέμε, που μείναμε Ευρώπη κι έχουμε τουλάχιστον Ντεπόν. *** Λυκούδης: "Το Ποτάμι διέρχεται τη σοβαρότερη κρίση από την ίδρυσή του." *** Κι εσύ, τέκνον Σπύρε; *** Σταύρακα, δεν τα βλέπω καλά τα πράγματα. *** Φταις κι εσύ, όμως. *** Μα, επιτρέπεται μέσα στον γενικό χαμό ολόκληρος πολιτικός αρχηγός να τουιτάρει ότι έφαγε ωραίους γίγαντες με σπανάκι, μη χέσω; *** Με ποιά ηθική μιλούν για ανθρώπινα δικαιώματα οι ηγέτες των ΗΠΑ, μιας χώρας όπου υπάρχουν εκατομμυριούχοι και ζητιάνοι; *** Στενοχωρηθήκατε κι εσείς που ο βασιλιάς μας μπήκε στο νοσοκομείο με εγκεφαλικό, έτσι; *** Άτιμο 2016... τα καλύτερα παιδιά μάς παίρνεις. *** Ευτυχώς, ο κόντες των Χανίων συνεχίζει απτόητος. *** Αυτός κι ο Κίσσιντζερ. *** Εσείς θα πάτε αύριο στο Santa Run; *** Τι
Ευτυχισμένα χρόνια
όχι; *** Πάμε να καθιερώσουμε καινούργια παπαριά από τις ΗΠΑ και θα λείπετε; *** Θα κλείσει το κέντρο της Αθήνας και θα ξαμοληθούν στην πιλάλα ένα τσούρμο μαλάκες ντυμένοι αηΚοκακόλες, σας λέω. *** Μεγάλο ιβέντ! *** Συγγνώμη, παλιά τα κουνούπια δεν ήσαν αποδημητικά; *** Εγώ γιατί θυμάμαι ότι κάποτε εξαφανίζονταν μαζί με τα χελιδόνια; *** Εφέτος, κατά πώς το βλέπω, θα φάμε την γαλοπούλα πασαλειμένοι με Αουτάν. ***Αυτός που θέλει να συμβάλει στην παγκόσμια ευτυχία, πρέπει να αδιαφορήσει για το κοντινό του περιβάλλον. *** Σήμερα, το ιστολόγιο κλείνει μια βδομάδα με θέματα -λιγώτερο ή περισσότερο- σχετικά με τον θάνατο του Φιντέλ και σας θυμίζει μερικά από τα λόγια του. *** Στο ίδιο πνεύμα και το σημερινό φωτο-κουίζ, με έναν 14χρονο Φιντέλ σε μια φωτογραφία τού 1940. *** Η τελευταία φωτογραφία τραβήχτηκε το 1958 κάπου στην Σιέρρα Μάδρε και διασώζει όλη την ηγετική ομάδα τού επαναστατικού στρατού. *** Από αριστερά: Γκυγιέρμο Γκαρσία, Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, Ουνιβέρσο Σάντσες, Ραούλ Κάστρο (γονατιστός), Φιντέλ, Κρεσέντιο Πέρες, Τζόρτζ Σότους, Χουάν Αλμέιδα. *** Υπό τους ήχους ενός από τα σημαντικώτερα άλμπουμ των 90's θα κλείσω για σήμερα. *** Και καθώς από το πικάπ ξεχύνονται οι μελωδίες τού "Buena Vista Social Club", σας χαιρετώ και σας εύχομαι να περάσετε ένα πολύ όμορφο σαββατοκύριακο. *** Socialismo o muerte, patria o muerte. Venceremos! ***

2 Δεκεμβρίου 2016

Αφού υπάρχουν και χειρότερα...

Κοντεύει να συμπληρωθεί μια βδομάδα από την ώρα που πέθανε ο Φιντέλ και δεν λένε να κοπάσουν οι φωνές εκείνων που προσπαθούν να μας πείσουν ότι ο κόσμος μας έγινε καλύτερος με τον θάνατο ενός στυγνού δικτάτορα. Το κακό είναι πως αυτές οι φωνές δεν ανήκουν όλες σε απολογητές τού καπιταλισμού, σε παπαγαλάκια της αστικής τάξης ή σε εξωνημένους κονδυλοφόρους. Ανάμεσά τους ακούγονται και φωνές από σκεπτόμενους -υποτίθεται- ανθρώπους, οι οποίοι είτε "πήγαν και είδαν με τα μάτια τους" είτε τους ενημέρωσε από πρώτο χέρι "κάποιος δικός τους που πήγε και είδε με τα μάτια του".


Όλοι αυτοί μαζί "ξέρουν" τα πάντα, από την καθημερινή καταπίεση που υφίσταται ο απλός λαός τής Κούβας μέχρι τον πολυτελή βίο που διάγουν οι Κάστρο, με βίλλες, γιωτ και ιδιόκτητα νησιά. Το μόνο που δεν ξέρουν είναι η απάντηση σε ένα απλό ερώτημα: αν ο Φιντέλ διέθετε βίλλα, γιωτ ή ιδιόκτητο νησί, πώς διάβολο δεν κατάφερε η CIA να τραβήξει και να διοχετεύσει μία (έστω, ΜΙΑ!) φωτογραφία, η οποία να πιστοποιεί την τρυφηλότητα του σατανά τον οποίο επί μισό και πλέον αιώνα πάλευε να εξοντώσει; Διάβολε, ο βήχας και ο παράς δεν κρύβονται! Αυτοί που ανακάλυψαν τα κρυμμένα χημικά και τα κρυμμένα πυρηνικά τού Σαντάμ, πώς δεν μπόρεσαν να ανακαλύψουν μια βίλλα, ένα γιωτ ή ένα νησί ενός παρανοϊκού δικτάτορα; Αόρατα ήσαν; Στελθ νησί είχε αποκτήσει ο μπαγάσας ο Φιντέλ;

Εν πάση περιπτώσει, δεν ξέρω αν ο κόσμος μας έγινε καλύτερος χωρίς τον Φιντέλ αλλά ξέρω πως σίγουρα δεν καλυτέρεψε για τον Θανάση, ο οποίος δουλεύει σε λογιστήριο μεγάλης εταιρείας. Ο Θανάσης έχει προσληφθεί ως βοηθός με μειωμένο ωράριο, αν και στην πράξη δεν σχολάει ποτέ πριν το οκτάωρο και βλέπουμε, ανάλογα με την δουλειά. Φυσικά, πληρώνεται με βάση το εξάωρο για το οποίο έχει δηλωθεί και τις παραπανίσιες ώρες τις κάνει δώρο στην επιχείρηση, για να δείξει καλή διαγωγή μήπως και καταφέρει να μη τον διώξουν. Ο μισθός που του αναλογεί είναι 440 ευρώ μικτά, δηλαδή 370 στο χέρι, παναπεί κάπου δυο ευρώ για κάθε πραγματική ώρα δουλειάς. Όμως, ο Θανάσης δεν παραπονιέται γιατί υπάρχουν και χειρότερα...

Σίγουρα, ο κόσμος δεν καλυτέρεψε χωρίς τον Φιντέλ ούτε για την Χρυσούλα, που έχει μεταπτυχιακό στην Ιστορία της Τέχνης και μιλάει άπταιστα τρεις γλώσσες. Η Χρυσούλα κρατιέται με τα δόντια να μη πέσει σε κατάθλιψη γιατί κοντεύει τα τριάντα και ακόμη την ταΐζουν οι γονείς της. Ευτυχώς, είναι εμφανίσιμη κοπέλλα και γι' αυτό βρήκε μια θέση σερβιτόρας τα σαββατοκύριακα σε κεντρική καφετέρια. Η Χρυσούλα, αν και λιώνει στα πόδια της οκτώ και δέκα ώρες, δουλεύει χωρίς μισθό. Το αφεντικό τής το ξέκοψε από την αρχή: "από τα τυχερά θα βγάζεις περισσότερα". Κι η Χρυσούλα, βλέποντας αυτά τα περισσότερα να ξεπερνούν σπανίως τα 15 ευρώ, έχει μείνει με την απορία πόσα είναι τα κανονικά. Όμως, δεν παραπονιέται γιατί υπάρχουν και χειρότερα...

Φυσικά, ο κόσμος δεν καλυτέρεψε χωρίς τον Φιντέλ ούτε για την Νατάσα, που τελείωσε την φιλοσοφική και κατάφερε να προσληφθεί ως ωρομίσθια σε γυμνάσιο. Δηλαδή, σε δυο γυμνάσια, από τα οποία το ένα είναι στο Αγρίνιο, οπότε πρέπει να πηγαινοέρχεται δυο μέρες την εβδομάδα. Βέβαια, τα έξοδα μετακίνησης της τρώνε τα τρία πέμπτα του μισθού της αλλά προσπαθεί να βάλει κολλητά τις δυο μέρες στο Αγρίνιο, οπότε θα διανυκτερεύει σε μια ξαδέρφη της και θα γλιτώνει την μια μετακίνηση. Η Νατάσα καταλαβαίνει ότι έτσι δεν γίνεται προκοπή αλλά δεν παραπονιέται γιατί υπάρχουν και χειρότερα...

Ούτε για τον Αποστόλη καλυτέρεψε ο κόσμος χωρίς τον Φιντέλ. Ο Αποστόλης δεν τα πήγαινε καλά με τα γράμματα αλλά είχε εξασφαλίσει τόσο καλό μεροκάματο στο εργοστάσιο ώστε ετοιμαζόταν να φτιάξει και οικογένεια. Μόνο που το εργοστάσιο άρχισε να μη πηγαίνει καλά και έπρεπε να... πώς το είπανε μωρέ... α, ναι: έπρεπε να αναδιοργανωθεί. Κι αυτό το "αναδιοργανωθεί" σήμαινε ότι έπρεπε να απολυθεί ο Αποστόλης. Ευτυχώς, είχε το παπάκι του και κάποια στιγμή κατάφερε να βρει δουλειά ως ντελιβεράς σε ψησταριά. Βέβαια, με τέσσερις (το πολύ) ώρες δουλειά κάθε βράδυ, τα λεφτά που βγάζει δεν φτάνουν ούτε για ζήτω αλλά ξενοίκιασε το δυαράκι, αυτός γύρισε στο σπίτι των γονιών του κι η κοπέλλα του στο σπίτι των δικών της και ψιλοβολεύτηκε η κατάσταση προσωρινά. Σκέψου -λέει- να είχανε παντρευτεί και να είχανε σκαρώσει και κανένα κουτσούβελο... Ανατριχίλα! Όμως, ο Αποστόλης δεν παραπονιέται γιατί υπάρχουν και χειρότερα.

Η δεσποινίς Αλέιδα Γκεβάρα κάνει τα νάζια της στα χέρια του Φιντέλ, υπό το αυστηρό βλέμμα του μπαμπά της.

Τελικά, τι είναι αυτό που καλυτέρεψε με τον θάνατο του δικτάτορα Φιντέλ; Προφανώς, αυξήθηκε το πλεόνασμα δημοκρατίας στον κόσμο. Οι συμβάσεις κανονικής εργασίας (παναπεί, πλήρους απασχόλησης) όσο πάνε και λιγοστεύουν ενώ τα τρίωρα και τα τετράωρα (παναπεί, μερική απασχόληση) αλλά και τα "μεροκάματο μια στο τόσο" (παναπεί, εκ περιτροπής απασχόληση) όσο πάνε κι αβγαταίνουν... Κι από δίπλα ακριβαίνουν οι φόροι, ακριβαίνει το φαΐ, ακριβαίνει το τσιγάρο, ακριβαίνουν τα καύσιμα... Και παραδίπλα κόβονται οι φοροαπαλλαγές των μεροκαματιάρηδων, κόβονται τα επιδόματα των αναξιοπαθούντων, κόβονται οι συντάξεις γερόντων και αναπήρων... Και πιο πέρα λιγοστεύουν τα κρεβάτια στα νοσοκομεία γιατί δεν παίρνουμε γιατρούς, λιγοστεύουν τα μαθήματα στα σχολεία γιατί δεν παίρνουμε δασκάλους, λιγοστεύει η φροντίδα για τα παιδιά γιατί δεν νοιαζόμαστε για παιδικούς σταθμούς... Και παρακεί κάνει πάρτυ η ανεργία, ανθίζει η πορνεία, οργιάζουν τα ναρκωτικά...

Αν κάποια μέρα δείτε μπροστά σας τον Θανάση, την Χρυσούλα, την Νατάσα ή τον Αποστόλη, μη βιαστείτε να προσπεράσετε. Σταθείτε λίγο, κοιτάξτε τους καλά και σκεφτείτε πόσο παράλογο είναι να διαμαρτυρόμαστε για την μίζερη ζωή μας αφού υπάρχουν και χειρότερα. Είμαστε τώρα εμείς για να παίρνουμε τα όπλα και να σκαρφαλώνουμε στις Σιέρρες Μάδρες σαν τον Φιντέλ και την παρέα του; Θεός φυλάξοι! Την δημοκρατία και τα μάτια μας!

1 Δεκεμβρίου 2016

Οι δημοκρατικές δομές μιας "δικτατορίας"

Ο Γιώργος μπήκε φουριόζος στο γραφείο μου λίγο μετά τις 8 το πρωί. "Ρε φίλε, εσύ που τα ψάχνεις", μου είπε, "ξέρω ότι στην Κούβα ψηφίζουν για τα πάντα. Μπορείς να μου βρεις με ποιο σύστημα γίνεται αυτό, πώς συμμετέχει ο λαός στην λήψη των αποφάσεων, να το τρίψω στην μούρη μερικών-μερικών;". Γιώργο μου, τό 'πες κι έγινε! Τέτοια χατήρια δεν τα χαλάω, οπότε... πιάσε καρέκλα!


Κατ' αρχάς, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως, όταν μιλάμε για την Κούβα, μιλάμε για μια σοσιαλιστική χώρα. Κι όπως έχουμε πει πολλές φορές, η σοσιαλιστική δημοκρατία δεν έχει καμμιά σχέση με την αστική "δημοκρατία", η οποία αποτελεί βιτρίνα για την εξαπάτηση του λαού και τη διαιώνιση της οικονομικής και πολιτικής εξουσίας της ολιγαρχίας του πλούτου. Η σοσιαλιστική δημοκρατία είναι η εξουσία τής εργατικής τάξης και των άλλων λαϊκών στρωμάτων και βασίζεται στις σοσιαλιστικές σχέσεις παραγωγής, όπου όλα τα βασικά μέσα παραγωγής αποτελούν ιδιοκτησία όλου του λαού.

Κούβα: Επιγραφές διαφόρων τμημάτων Επιτροπών Υπεράσπισης της Επανάστασης

Βασικό χαρακτηριστικό της λαϊκής εξουσίας στην Κούβα είναι οι Επιτροπές Υπεράσπισης της Επανάστασης (ΕΥΕ), τις οποίες ίδρυσε ο ίδιος ο Φιντέλ στις 28 Σεπτεμβρίου 1960. Υπάρχουν σε κάθε γειτονιά, αποτελούνται από ενόπλους και σ' αυτές συμμετέχει εθελοντικά η πλειοψηφία των πολιτών (περίπου 8 εκατομμύρια μέλη σε μια χώρα 11,5 εκατομμυρίων κατοίκων!).
Τα όργανα της λαϊκής εξουσίας, από τότε που δημιουργήθηκαν, βρήκαν στις ΕΥΕ τούς πιο δραστήριους συνεργάτες τους. Σαν δημιουργική ιδέα της Κουβανικής Επανάστασης, που ίδρυσε για πρώτη φορά στην ιστορία αυτή τη μαζική οργάνωση, οι ΕΥΕ αποτέλεσαν συμβολή στην πείρα του παγκόσμιου επαναστατικού κινήματος. Οι ΕΥΕ ήταν και είναι o φόβος και o τρόμος της αντεπανάστασης κι αποτελούν μια γιγάντια λαϊκή πλημμύρα, που χωρίς αυτήν, χωρίς την αποφασιστική υποστήριξή της στο Κόμμα, θα ήταν αδιανόητο το επαναστατικό κέφι και o ενθουσιασμός, η οργάνωση και η πειθαρχία της πορείας του μαχητή λαού μας (Φιντέλ).
Η λαϊκή εξουσία στην Κούβα εκφράζεται με τις αρχές και τον τρόπο που είχε υποδείξει ο Λένιν. Δηλαδή, οι εκπρόσωποι του λαού σε οποιοδήποτε όργανο διέπονται από αιρετότητα, ανακλητότητα και εναλλαγή ενώ όλοι ανεξαιρέτως υπόκεινται σε έλεγχο.

Κύτταρο της σοσιαλιστικής κοινωνίας τής Κούβας είναι οι Συνελεύσεις Βάσης Λαϊκής Εξουσίας, οι οποίες υπάρχουν σε κάθε γειτονιά και σε κάθε χωριό, σε κάθε μια από τις οποίες αντιστοιχούν 500-1000 πολίτες. Ως κοινωνικό κύτταρο, κάθε τέτοια συνέλευση αφ' ενός μεν ασχολείται με όλα τα λαϊκά προβλήματα της γειτονιάς ή του χωριού αφ' ετέρου δε εκλέγει (με μυστική και μη υποχρεωτική ψηφοφορία) έναν αντιπρόσωπο για την υπερκείμενη Δημοτική Συνέλευση Λαϊκής Εξουσίας από λίστα υποψηφίων. Φυσικά, μπορούν να βάλουν υποψηφιότητα όποιοι και όσοι θέλουν ενώ απαγορεύεται να υπάρχει μόνο ένας υποψήφιος.
Δεν υπάρχουν επαγγελματίες πολιτικοί σ' αυτή τη συγκέντρωση πρότασης υποψηφίων, αλλά απλώς γείτονες. Κανένας δε σηκώνεται για να αναγγείλει ότι είναι υποψήφιος για κάποιο αξίωμα. Οι ψηφοφόροι προτείνουν εκείνους που νομίζουν ότι μπορούν να τους αντιπροσωπεύσουν με τov καλύτερο τρόπο. Συζητούν ελεύθερα τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε υποψήφιου. Κάθε αντιπρόσωπος πρέπει να συναντιέται με τους ανθρώπους που μένουν στη δική του εκλογική περιφέρεια μια φορά κάθε τρεις μήνες και να δώσει λογαριασμό για τις πράξεις του. Υποχρεώνεται, επίσης, να συγκαλεί μικρότερες συγκεντρώσεις σε πιο συχνά διαστήματα και να διαθέτει χρόνο για να συναντιέται με ψηφοφόρους χωριστά και v' ακούει τα προβλήματά τους, τα παράπονά τους και τις υποδείξεις τους.
Με την ίδια φιλοσοφία, οι Δημοτικές Συνελεύσεις Λαϊκής Εξουσίας υποδεικνύουν τους υποψήφιους για τις Επαρχιακές Συνελεύσεις Λαϊκής Εξουσίας, οι οποίες με την σειρά τους υποδεικνύουν τους υποψηφίους για την υπέρτερη όλων Εθνική Συνέλευση Λαϊκής Εξουσίας, το ανώτατο όργανο εξουσίας τής χώρας. Στην Εθνική Συνέλευση αντιστοιχεί ένας βουλευτής για κάθε 20.000 κατοίκους. Σήμερα, η Εθνική Συνέλευση αποτελείται από 612 βουλευτές και αξίζει να σημειωθεί ότι οι 120 απ' αυτούς δεν είναι μέλη τού Κομμουνιστικού Κόμματος.

Στην κουβανική "δικτατορία" υπάρχει και κάτι που δεν προβλέπεται στις αστικές "δημοκρατίες": ο μηχανισμός ανάκλησης των αντιπροσώπων. Αυτός ο μηχανισμός ενεργοποιείται στις Δημοτικές Συνελεύσεις Λαϊκής Εξουσίας με την έγγραφη αίτηση του 20% των εκλογέων τής περιοχής της. Ακολουθεί ψηφοφορία, κατά την οποία αρκεί απλή πλειοψηφία για να ανακληθεί ο αντιπρόσωπος και να προκηρυχθεί αναπληρωματική εκλογική διαδικασία για την πλήρωση της κενής θέσης.

Λεπτομέρεια πρώτη: Το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι σε όλα τα σώματα απονέμεται σε κάθε κουβανό μόλις κλείσει τα 16 χρόνια του. Το μόνο δικαίωμα που απονέμεται στα 18 είναι το εκλέγεσθαι στην Εθνική Συνέλευση.

Πρώτη διακήρυξη της Αβάνας - 2 Σεπτεμβρίου 1960

Επειδή γίνεται πολύς λόγος για πολιτικές διώξεις στην Κούβα και για φυλακίσεις αντιφρονούντων, ας πούμε δυο λόγια και γι' αυτό το θέμα:

Ο ποινικός κώδικας της Κούβας, με πλήρη ταξική ειλικρίνεια, ορίζει ευθύς εξ αρχής ως σκοπούς τού νόμου την προστασία της κοινωνίας, των προσώπων, της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής τάξης, του κρατικού πολιτεύματος, της ιδιοκτησίας που αναγνωρίζεται από το σύνταγμα και τους νόμους, την τήρηση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των πολιτών και την ενίσχυση της συνείδησης του σεβασμού της σοσιαλιστικής νομιμότητας. Όμως, επειδή όλα τούτα ακούγονται μάλλον γενικόλογα και ασαφή, οι αντεπαναστατικές πράξεις ορίζονται με απόλυτη σαφήνεια ώστε να μην υπάρχει το παραμικρό περιθώριο για καταχρηστικές διώξεις. Με απλά λόγια: όποιος τιμωρείται για αντεπαναστατική δράση, έχει προβεί σε πράξη η οποία χαρακτηρίζεται σαφώς ως εχθρική προς την επανάσταση.
Εδώ πολλοί μιλούν ενάντια στην κυβέρνηση και κάνουν κριτική στην κυβέρνηση. Εδώ κανείς δεν έχει συλληφθεί, επειδή έκανε κριτική στην κυβέρνηση. Μια κριτική ενάντια στην κυβέρνηση δεν είναι το ίδιο με τις αντεπαναστατικές δραστηριότητες, τα σαμποτάζ στην οικονομία, τα σαμποτάζ στη γεωργία κλπ. Κανείς δεν έχει συλληφθεί στην Κούβα για τις πολιτικές του ιδέες (...) Η δύναμη δεν βρίσκεται στα όπλα ούτε στους νόμους ούτε στους θεσμούς του κράτους. Βρίσκεται στον λαό, στις μάζες, στις επαναστατικές πεποιθήσεις και στην πολιτική κουλτούρα κάθε πολίτη. Η δύναμη δε βρίσκεται στο ψέμα και στη δημαγωγία, αλλά στη σοβαρότητα, στην αλήθεια και στη συνείδηση. Επιπλέον, τα όπλα τα έχει o λαός και με αυτά υπερασπίζει την Επανάσταση χωρίς βασανιστήρια, χωρίς εγκλήματα, χωρίς τάγματα θανάτου, χωρίς αγνοούμενους, χωρίς παρανομίες και αυθαιρεσίες. Ποτέ δε χρησιμοποιήθηκε ένας στρατιώτης, ένας αστυνομικός ή ένας πυροσβέστης ενάντια στο λαό (...) Δεν πρέπει να παραβιάζεται κανένας νόμος, δεν πρέπει να πέφτουμε σε καμιά παρανομία. Αν οι νόμοι δεν είναι αρκετά ισχυροί, ας τους κάνουμε πιο ισχυρούς. Δεν πρέπει να διαπράττεται καμμιά κατάχρηση εξουσίας. Όχι! Δεν πρέπει να πέφτουμε σε πρακτικές βίας. Όχι! Εμείς δεν μπορούμε να πέφτουμε σε εκείνο που πέφτουν οι καπιταλιστικές κοινωνίες, που οργανώνουν αποσπάσματα θανάτου, διαπράττουν εγκλήματα κλπ. Ο αγώνας ενάντια στις αντικοινωνικές και εγκληματικές δραστηριότητες πρέπει το ίδιο να είναι μια μάχη ολόκληρου του λαού (Φιντέλ).

Λεπτομέρεια δεύτερη: Στην Κούβα, όλοι οι νόμοι ερμηνεύονται και εφαρμόζονται από αιρετούς και ανακλητούς από τον λαό δικαστές, νομικούς και λαϊκούς (ενόρκους). Η εκλογή και η ανάκλησή τους γίνονται με βάση συγκεκριμένη διαδικασία και απολογούνται δημόσια για τις εργασίες τους.

Προφανώς, όλα αυτά δεν ακούγονται πολύ δημοκρατικά  σε κάποιους σαν τον κ. Γιάννη Πρετεντέρη, ο οποίος προχτές έγραψε ότι το όραμα του Φιντέλ "ξεκίνησε ως επαγγελία απελευθέρωσης και κατάντησε το πιο αιμοβόρο και αποκρουστικό τέρας τού 20ού αιώνα". Δεν παραξενευόμαστε για την στάση όλων αυτών, οι οποίοι θεωρούν ως δημοκρατία την εναλλαγή αστικών κομμάτων στην διαχείριση της εξουσίας και δεν ξεγελιόμαστε από τις ανοησίες τους επειδή γνωρίζουμε κάτι απλό:
Η προλεταριακή δημοκρατία είναι ένα εκατομμύριο φορές πιο δημοκρατική από την πιο δημοκρατική αστική δημοκρατία (*).
Αβάνα, Πλατεία Επανάστασης, 30/11/2016: Η ύστατη τιμή στον "δικτάτορα" από τους "καταπιεσμένους υπηκόους" του.

------------------------------------------------
(*) Β.Ι.Λένιν, "Η προλεταριακή επανάσταση κι ο αποστάτης Κάουτσκι" (Άπαντα, τόμος 37, σελίδα 103). Το υλικό για τις δομές της Κούβας αντλήθηκε από το βιβλιαράκι "Το σύνταγμα και το πολιτικό σύστημα της δημοκρατίας της Κούβας" (Σύγχρονη Εποχή, 2004).

30 Νοεμβρίου 2016

Η περίφημη ομιλία του Φιντέλ στον ΟΗΕ

12 Οκτωβρίου 1979. Στην Νέα Υόρκη, στην έδρα τού Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, είναι προγραμματισμένο να μιλήσει ο ηγέτης τής Κούβας Φιντέλ Κάστρο. Ντυμένος με την συνηθισμένη στρατιωτική του στολή, ο Φιντέλ περιμένει καπνίζοντας το συνηθισμένο πούρο του. Δημοσιογράφοι τον πλησιάζουν. Τους χαμογελάει. "Φοράτε αλεξίσφαιρο γιλέκο;" τον ρωτάει ένας δημοσιογράφος. "Τί γιλέκο;" απορεί ο Φιντέλ. "Όλοι λένε ότι φοράτε συνεχώς αλεξίσφαιρο γιλέκο", επιμένει ο δημοσιογράφος. Ο Φιντέλ ξεκαρδίζεται και ξεκουμπώνει το πουκάμισό του, δείχνοντας το γυμνό του στήθος. "Έχω ηθική πανοπλία", λέει στον δημοσιογράφο και ξαναβάζει το πούρο στο στόμα για να κουμπωθεί.

Λίγο αργότερα, υπό το βλέμμα τού γενικού γραμματέα τού ΟΗΕ Κουρτ Βαλντχάιμ, ο Φιντέλ θα εκφωνούσε έναν από τους πλέον βαρυσήμαντους λόγους αν όχι τον πλέον βαρυσήμαντο που έχει εκφωνηθεί ποτέ από το βήμα των Ηνωμένων Εθνών. Εκείνη την εποχή, ο Φιντέλ προήδρευε στο "κίνημα των αδεσμεύτων χωρών", οπότε μίλησε και με αυτή την ιδιότητα κι όχι απλώς ως ηγέτης τής Κούβας. Από εκείνη την ομιλία διάλεξα να παρουσιάσω σήμερα το τελευταίο της κομμάτι:


Γίνεται συχνά λόγος για τα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά είναι εξ ίσου απαραίτητο να μιλήσουμε για τα δικαιώματα της ανθρωπότητας. Γιατί θα πρέπει κάποιοι άνθρωποι να τριγυρνούν ξυπόλητοι έτσι ώστε οι άλλοι να μπορούν να ταξιδεύουν με πολυτελή αυτοκίνητα; Γιατί θα πρέπει κάποιοι να ζουν για 35 χρόνια έτσι ώστε άλλοι να μπορούν να ζουν για 70; Γιατί θα πρέπει κάποιοι να είναι οικτρά φτωχοί έτσι ώστε άλλοι να μπορούν να είναι υπερβολικά πλούσιοι; Μιλώ εξ ονόματος των παιδιών τού κόσμου που δεν έχουν ένα κομμάτι ψωμί. Μιλώ εξ ονόματος των ασθενών που δεν έχουν φάρμακα. Μιλώ εξ ονόματος εκείνων των οποίων το δικαίωμα στη ζωή και στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια έχει καταπατηθεί.

Κάποιες χώρες έχουν πρόσβαση στη θάλασσα, άλλες όχι. Κάποιες έχουν ενεργειακούς πόρους, άλλες όχι. Κάποιες έχουν άφθονα εδάφη για να καλλιεργήσουν τροφή, άλλες όχι. Κάποιες είναι τόσο κορεσμένες με μηχανές και εργοστάσια ώστε δεν μπορείς καν να αναπνεύσεις τον αέρα τής δηλητηριασμένης τους ατμόσφαιρας, άλλες δεν έχουν τίποτε περισσότερο από ροζιασμένα χέρια με τα οποία πρέπει να βγάλουν το ψωμί τους. Με άλλα λόγια, κάποιες χώρες έχουν άφθονους πόρους, άλλες δεν έχουν κανέναν.

Ποιά είναι η μοίρα των τελευταίων; Να πεθαίνουν από την πείνα; Να είναι αιώνια φτωχές; Σε τι χρησιμεύει, λοιπόν, ο πολιτισμός; Ποιά είναι η χρησιμότητα της ανθρώπινης συνείδησης; Ποιά είναι η χρησιμότητα των Ηνωμένων Εθνών; Ποιά είναι η χρησιμότητα του κόσμου; Δεν είναι δυνατόν να μιλάμε για την ειρήνη στο όνομα των δεκάδων εκατομμυρίων ανθρώπων που πεθαίνουν κάθε χρόνο από πείνα, από ιάσιμη ασθένεια σε όλο τον κόσμο. Δεν μπορεί κανείς να μιλήσει για την ειρήνη στο όνομα των 900 εκατομμυρίων αναλφάβητων.

Η εκμετάλλευση των φτωχών χωρών από τις πλούσιες χώρες πρέπει να σταματήσει. Ξέρω ότι σε πολλές φτωχές χώρες υπάρχουν επίσης εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενοι. Απευθύνομαι στα πλούσια έθνη, ζητώντας τους να συνεισφέρουν. Απευθύνομαι στις φτωχές χώρες, ζητώντας τους να διανείμουν.

Αρκετά με τα λόγια. Χρειάζονται πράξεις. Αρκετά με όσα μας αποσπούν την προσοχή. Χρειάζονται συγκεκριμένες δράσεις. Αρκετά με τις κουβέντες για μια κερδοσκοπική νέα διεθνή οικονομική τάξη που κανείς δεν καταλαβαίνει. Πρέπει να μιλάμε για μια πραγματική και αντικειμενική τάξη που θα καταλαβαίνουν οι πάντες.

Δεν έχω έρθει εδώ ως ο προφήτης της επανάστασης. Δεν έχω έρθει για να να ζητήσω ή να εκφράσω την επιθυμία για βίαιη αναταραχή στον κόσμο. Είμαι εδώ για να μιλήσουμε για την ειρήνη και τη συνεργασία μεταξύ των εθνών. Είμαι εδώ για να προειδοποιήσω ότι θα συμβεί ένα από τα δυο: ή η αδικία και οι ανισότητες θα λυθούν ειρηνικά και με σύνεση, ή το μέλλον θα είναι καταστροφικό.

Ο ήχος των όπλων, των απειλών και της παγκόσμιας κυριαρχίας πρέπει να σταματήσει. Αρκετά με την ψευδαίσθηση ότι τα προβλήματα του κόσμου μπορούν να λυθούν με τα πυρηνικά όπλα. Οι βόμβες μπορούν να σκοτώσουν τους πεινασμένους, τους αρρώστους και τους αμόρφωτους, αλλά δεν μπορούν να σκοτώσουν την πείνα, την αρρώστια και την αμάθεια. Δεν μπορούν να σκοτώσουν μόνο την επανάσταση των λαών.  Στο ολοκαύτωμα, θα πεθάνουν και οι πλούσιοι. Αυτοί είναι που θα χάσουν τα περισσότερα σ' αυτόν τον κόσμο.

Ας πούμε αντίο στα όπλα κι ας επικεντρωθούμε με έναν πολιτισμένο τρόπο στα πιο επείγοντα προβλήματα της εποχής μας. Αυτή είναι η ευθύνη και το πιο ιερό καθήκον κάθε πολιτικού στον κόσμο. Εξ άλλου, αυτή είναι μια απαραίτητη προϋπόθεση για την επιβίωση της ανθρωπότητας.


Σας ευχαριστώ πολύ.


Κι εμείς σ' ευχαριστούμε, Φιντέλ. Για όλα!

--------------------------------------------------
Σημείωση: Οι φωτογραφίες τού κειμένου είναι από εκείνη την ομιλία, την οποία μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη (στα ισπανικά) στο "Discurso pronunciado Presidente del Movimiento de Países No Alineados, ante el XXXIV periodo de Sesiones de la Asamblea General de las Naciones Unidas, efectuado en Nueva York, el 12 de Octubre de 1979" (απόδοση αποσπάσματος στα ελληνικά: Cogito ergo sum).